جلوه های قرآنی و معنوی در شعر حسان بن ثابت انصاری و تزیینات معماری قرون اولیه اسلامی

با ظهور دین مبین اسلام، آیات قرآن کریم و احادیث نبوی (ص) به‌عنوان دو زیرمتنِ معتبر، منبع الهام بسیاری از شعرای مسلمان دوره‌ صدر اسلام و ادوار بعدی به‌شمار آمده است؛ از میان انبوه شعرای عرب صدر اسلام حسّان‌بن‌ثابت انصاری که از شاعران نامدار آن دوره بوده و لقب شاعرالنّبی به خود گرفته است. پژوهش حاضر به شیوه‌ توصیفی تحلیلی و بر بنیاد روش کتابخانه‌ای و با هدف بررسی تاثیر آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و زبان این شاعر انجام می‌گیرد. زبان و به‌ویژه شعر عرب پیش از اسلام اغلب به منظور القاى مقاصد محسوس و محدود متعلق به زندگى روزمره و رویدادها و سرگذشت‌هاى قبیلگى قبایل عرب به‌کار گرفته مى‌شد؛ نتایج حاکی است: ظهور اسلام، نزول قرآن و بیان احادیث موجب شد که زبان قریش در میان تمام قبایل عرب و حتى غیر عرب انتشار یافته و حوزه‌ مفهوم واژگان گسترش پیدا کرده و سطح مفاهیم از محسوسات به معقولات و از معاش به معاد ارتقا یابد. همچنین ذهن و زبان شعرا و ادبا با تاسّی از آیات و احادیث به سرحد کمال فصاحت و بلاغت سوق داده شد و مضامین عالی الهی، انسانی و فلسفی به‌وجود آمد. تا جایی که شعر از توصیف صرف به سوی تاریخ مکتوب گام نهاد و شعر به نوعی وسیله‌ ثبت و بیان وقایع، تبلیغ آیین دینی، تحولات اجتماعی انسان و اسلامی گردید. چنانکه شعر حسّان یکی از نمادهای تبیین تاریخ صدر اسلام و مبلغ باورهای اسلامی گردید. به تبع رواج فرهنگ قرآنی، در معماری اسلامی و تزئینات معماری اسلامی در قرون اولیه هجری، آیات قرآنی و احادیث نبوی از جایگاه والایی برخوردار بود.اهداف پژوهش:بررسی تاثیر آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و اشعار حسّان‌بن‌ثابت انصاری.بررسی تاثیر آیات قرآنی بر تزئینات معماری در قرون اولیه اسلامی.سوالات پژوهش:آیات قرآنی و احادیث نبوی بر ذهن و اشعار حسّان‌بن‌ثابت انصاری چه تاثیراتی داشته است؟تاثیر آیات قرآنی بر تزئینات معماری در قرون اولیه اسلامی چگونه بود؟

quranic and spiritual effects, poetry of hassan bin thabit ansari, and architectural decorations of the early centuries of islam

stylistics has no history in the true sense of the word in iran, and the first works can be seen in tazkerehs - tazkereh writers, while using expressions full of verbal and spiritual industries about the reputation of his style, have tolerated and exaggerated the speech. god willing to finish the translation. the necessity of conducting the present study is the lack of comprehensive studies on the style and structure of poetry of contemporary poets of hamedan, especially two famous poets (safa ’al-haq, saber), and this necessity is doubled when we know that the mentioned poets sometimes had a stylistic personality in the field of lyric it is also necessary to remind that no coherent scientific research has been done on saber so far. considering the stylistics of persian poetry and periods, the characteristics of each of the common styles in iran (khorasani, iraqi, hindi and return), our main issue in this study is the study and analysis of the lyric style of hamedani poets from a linguistic and intellectual perspective. it is in accordance with the existing components and matching their lyric poems with those components and determining their style of poetry.