حجاب و تقویت دیپلماسی عمومی گفتمان اسلامی؛ مطالعه‌ای از منظر برسازی

دیپلماسی عمومی یکی از مهم‌ترین مسائل مربوط به روابط خارجی کشورها و به‌طور‌کلی روابط بین‌الملل است که با توجه نوسعه فناوری‌های اطلاعاتی و ارتباطی که امروزه فاصله‌های زمانی و مکانی را نیز درنوردیده اند، اهمیت و کارکرد بیشتری یافته است. دیپلماسی عمومی با تاکید بر فرهنگ، مولفه‌های غیر مادی و هنجارها، به‌دنبال شکل دادن به هویت‌ها و ذهنیت افراد در دیگر جوامع است. این مولفه‌ها مشتمل بر طیف وسیعی از موضوعات و مفاهیم بوده و نمادها و ارزش‌های مذهبی را نیز در بر می‌گیرند. بر این اساس حجاب اسلامی به عنوان نماد و یک هنجار دینی، می‌تواند با تاثیر بر ذهن مخاطبان و بازنمایی تصویری خاص در جوامع، واجد کارکردهای دیپلماسی عمومی برای گفتمان اسلامی باشد. مقاله حاضر به‌دنبال آزمون این پرسش اصلی است که حجاب اسلامی چگونه می‌تواند موجب تقویت دیپلماسی عمومی گفتمان اسلامی شود؟ یافته‌ها حکایت از آن دارد که حجاب اسلامی به واسطه وجه نمادینِ خود، از طریق نماد‌سازیِ غیرکلامی و تصویرسازی مثبت در برابر گفتمان‌های رقیب، موجب تقویت دیپلماسی عمومی گفتمان اسلامی می‌شود. این پژوهش میان رشته‌ای، از نوع کیفی بوده و با استفاده از روش تبیینی با هدف شناسایی حجاب اسلامی به‌عنوان نماد و ابزاری غیرکلامی و بصری، در مسیر نهادینه کردن ارزش‌های فرهنگی گفتمان اسلامی انجام شده و نقش و تاثیر حجاب را به عنوان مقوّم گفتمان اسلامی نشان می‌دهد. چنین کارکردی در ذهن نومسلمانان و غیرمسلمانان جوامع اروپایی قابل ارزیابی و شناسایی بوده و یافته‌های پژوهش مویّد همین مدعاست.

hijab and strengthening public diplomacy of islamic discourse;a study from the perspective of construction

public diplomacy is one of the most important and prominent issues related to political relations and international relations in general, and with the existence of information and communication technologies that span time and space, it has become more important and functional. emphasizing culture and values, public diplomacy seeks to shape people's identity and mentality, and the islamic hijab in this context, with its effect on the minds of the audience, leads to an effect on public diplomacy that is not necessarily limited to official channels. what the main question of the research seeks to test is: how does the islamic hijab strengthen the public diplomacy of the islamic discourse? and its proposed idea is as follows: the islamic hijab as a non-verbal symbol strengthens the public diplomacy of the islamic discourse through non-verbal symbolization and positive imagery against competing discourses. the most important achievement of this research is that the hijab is effective in the way of institutionalizing the cultural values of the islamic discourse in a non-verbal and visual way, in its symbolic aspect in public diplomacy, therefore, as a non-verbal symbol and a cultural-value component, it is effective in introducing the islamic discourse because it plays a role in the world by creating a positive image in the minds of different countries and influencing new muslims and non-muslims in european countries.