ریخت شناسی نشر اخبار جعلی در زیست بوم رسانه ای ایران

با رشد شبکه‌های اجتماعی، شاهد موج گسترده‌‌ای از انتشار اخبار جعلی هستیم که تاثیر چشم‌گیری بر افکار‌عمومی و نوع نگرش آن‌ نسبت به شخصیتها و رویدادهای مهم جامعه دارد. شبکه توئیتر به عنوان یکی از پلت‌فرم‌های رسانه‌ای مرجع که محل فعالیت بسیاری از نخبگان است نقش مهمی در تولید محتوا در سایر شبکه های اجتماعی دارد. در این پژوهش سعی شده است ریخت‌شناسی اخبار جعلی که در این شبکه تولید و بازنشر می‌شوند، مورد بررسی قرار گیرد. ‌در این تحقیق، از روش تحلیل محتوی کمی استفاده شده است. جامعه‌ی آماری تحقیق، اخبار جعلی منتشر شده به زبان فارسی توسط کاربران ایرانی فعال در شبکه‌ی اجتماعی توئیتر، در نیمه‌ی دوم سال 1398 است. براساس یافته‌های این تحقیق، بسیاری از اخبار، بدون منبع، از نوع فریبکارانه و گمراه‌کننده است که واکنشی از سوی مراجع مرتبط نداشته است. در بین کاربران ایرانی فعال در شبکه توئیتر، بیشترین گرایش به موضوع سیاسی وجود دارد. تکنیک دروغ و شایعه، برچسب زدن و توسل به ترس بالاترین میزان فراوانی را برای تحریف واقعیت دارند. همچنین نتایج تحقیق حاکی از آن است که حدود نیمی از کاربرانی که در شبکه توئیتر خبر‌جعلی منتشر می‌کنند، هویت غیر‌واقعی داشته و از نامهای مستعار استفاده می‌کنند و درصد بالایی از اخبار حاوی انواع غلطهای نگارشی‌ و‌‌ دستوری است.

morphology of publishing fake news in iran's media ecosystem

with the growth of social networks, we are witnessing a wide wave of spreading fake news that has a significant impact on public opinion and its attitude towards important personalities and events in society. twitter, as one of the reference media platforms where many elites work, plays an important role in producing content on other social networks. in this research, an attempt has been made to study the morphology of fake news that is produced and republished in this network. in this research, quantitative content analysis method has been used. the statistical population of the study is fake news published in persian by iranian users active in twitter, from september 2019 to march 2020. according to the findings of this study, many unsourced news items are deceptive and misleading and have not been responded to by relevant authorities. among iranian users active on twitter, there is the greatest tendency towards political issues. the techniques of lying and gossiping, labeling and resorting to fear have the highest frequency for distorting reality. the research also shows that about half of the users who publish fake news on twitter have unrealistic identities and use pseudonyms, and a high percentage of news items contain all kinds of typographical and grammatical errors.