ارزش فرزندان از دیدگاه والدین شهر قم و بررسی آن از منظر اسلامی؛ مطالعۀ کیفی

شناخت ارزش‌های مثبت و منفی فرزندان از منظر والدین به دلیل تاثیری که در تصمیم‌گیری‌ها و انگیزه‌های والدین برای فرزندآوری دارد، نقش مهمی در تغییرات سطوح باروری یک جامعه ایفا می‌کند. پژوهش حاضر، به‌منظور بررسی ارزش فرزندان از دیدگاه والدین شهر قم انجام شد. روش این پژوهش به لحاظ هدف بنیادی و به لحاظ رویکرد کیفی از نوع تحلیل مضمون به شیوۀ براون و کلارک (2006) است. جامعۀ پژوهش شامل زوجین دارای فرزند بود که به غرفه‌های نمایشگاهی جمعیت در شهر قم در سال 1403 مراجعه داشتند و علاقه‌مند به حضور در مطالعۀ حاضر بودند. نمونه‌ متشکل از 30 نفر از والدین 2552 سال که در پژوهش حضور داشتند. برای گردآوری داده‌ها از مصاحبۀ عمیق نیمه‌ساختاریافته و به‌منظور تحلیل داده‌ها از کدگذاری نظری اولیه و با استفاده از مقوله‌بندی این کدها استفاده شد که 250 کد باز، 34 مقوله و 11 زیرمقوله و 2 محور دست یافت. تحلیل داده‌ها نشان داد که ارزش فرزندان، دارای دو محور اصلی ارزش مثبت و منفی فرزندان و 11 زیرمقوله با عناوین «نشاط و شادکامی»، «احساس خوش معنوی»، «امیدبخشی»، «یاری‌دهندگی»، «تقویت و توسعة خود»، «پایداری زندگی مشترک»، «پویایی و کارآمدی خانواده»، «هراس از نیازهای فرزندان»، «هزینة اقتصادی»، «مشکلات خانوادگی»، «زحمات جسمی» می‌باشد و در انتها به بررسی ارزش‌های منفی فرزندان از منظر اسلامی پرداخته شد.

the value of children from the perspective of parents in qom and its examination from an islamic viewpoint: a qualitative study

understanding the positive and negative values attributed to children from the perspective of parents plays a significant role in shaping parental decisions and motivations regarding childbearing, thereby influencing fertility trends within a society. this study was conducted to explore the perceived value of children among parents residing in the city of qom. the method of this research, in terms of its fundamental objective and qualitative approach, is a content analysis method according to brown and clark (2006). the research population consisted of parents with children who visited population exhibition booths in qom in the year 1403 (2024–2025) and expressed interest in participating in the study. the sample included 30 parents aged between 25 and 52 years. data were collected through in-depth semi-structured interviews and analyzed using initial theoretical coding and categorization, resulting in 250 open codes, 34 categories, 11 subcategories, and 2 overarching themes. the analysis revealed two main axes—positive and negative values of children—with 11 subcategories titled: “joy and happiness,” “spiritual well-being,” “hopefulness,” “supportiveness,” “self-development,” “marital stability,” “family dynamism and efficiency,” “fear of children’s needs,” “economic costs,” “family conflicts,” and “physical burdens.” this article finally examined the negative values of children from an islamic perspective.