جستاری در ارکان و ابعاد آیات تحدّی با استفاده از روابط هم‌‌نشینی و جانشینی

«آیات تحدی» هشت آیه در پنج سوره قرآن کریم است که بر اعجاز آن دلالت دارد. در بخش‌هایی از این آیات، اختلافاتی در تعبیر دیده می شود که موجب اختلاف در برداشت از آنها، خصوصا امر مورد تحدی و در نهایت جنبه اعجاز در میان مفسران و عالمان علوم قرآن گردیده است. در این مقاله، تعیین معنای مشترک برای بخش‌های این آیات و رفع اختلاف از عبارات آن و تاکید بر ارتباط تحدی با اعجاز قرآن مجید و جنبه‌های آن دو و اثبات حقانیّت آن و نبوّت پیام‌آور آن (صلی الله علیه و آله) دنبال شده است. این پژوهش با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی و بالاخص بهره‌گیری از روابط هم‌نشینی و جا‌نشینی در معنی‌شناسی، درصدد دست‌یابی به اهداف یادشده است. با این تحقیق به دست آمد که این آیات در فضای تکذیب و مخالفتِ ایجاد‌شده توسط مشرکان و کافران نازل شده‌‌اند و در واقع مخاطبان اولیه آنها، کافران و مخالفان بوده‌اند؛ گرچه این درخواست همانند‌آوری و اعجاز قرآن محدود به آنان نمانده است و به نوعی فرا ‌افرادی، فرا زمانی و فرا زبانی گشته است. تقسیم این آیات به اجزاء پنج‌گانه و استفاده از روابط هم‌نشینی و جا‌نشینی در آنها، اندک اختلاف تعبیر را برطرف می‌سازد و مراد بودن مطالب غیر مذکور در بعضی از آنها را نشان می‌دهد و بدین‌سان از اختلاف در آراء و اقوال مفسران و عالمان علوم قرآن کاسته می‌شود و جنبه تحدی قرآن کریم عیان می‌گردد و الهی‌بودن و اعجاز و حقانیّت آن از زمان نزول تا ابد، بیشتر تاکید می‌شود.

a study on the elements and dimensions of the verses of challenge using syntagmatic and paradigmatic relationships

the verses of challenge refer to eight verses in five surahs of the qur’an that indicate the miraculous nature of the qur’an. in some parts of these verses, differences in expression appear, which lead to varying interpretations, particularly regarding the subject of the challenge and ultimately the aspect of its miracle among commentators and scholars of qur’anic sciences. this article seeks to establish a common meaning for the parts of these verses, resolve the discrepancies in their phrasing, and emphasize the relationship between the challenge and the miracle of the qur’an, as well as the aspects of both and the proof of their truthfulness and the prophethood of the messenger (pbuh). this research uses a descriptive-analytical method, particularly employing syntagmatic and paradigmatic relationships in semantics, to achieve the stated objectives. the study reveals that these verses were revealed in the context of denial and opposition created by the polytheists and disbelievers, and their primary audience was the disbelievers and opponents. however, this call to remembrance and the miracle of the qur’an were not limited to them; rather, it has transcended in terms of individuals, time, and language. dividing these verses into five parts and utilizing syntagmatic and paradigmatic relationships helps clarify any slight differences in interpretation, demonstrates the intended meanings not explicitly mentioned in some of them, and thus reduces the divergence of opinions among qur’anic scholars and commentators. this highlights the challenge of the qur’an and reinforces its divine nature, miraculousness, and truthfulness from the time of its revelation to eternity.