ارزیابی الزامات عملکردی و غیر عملکردی برنامه‌های کاربردی مدیریت دارو توسعه یافته در ایران

مقدمه: برنامه‌های کاربردی مبتنی بر تلفن همراه برای مدیریت دارو نقش مهمی در ارتقای ایمنی دارویی، یادآوری مصرف دارو و دسترسی به اطلاعات دارویی دارند. بااین‌حال، کیفیت و اثربخشی این برنامه‌ها به الزامات عملکردی و غیرعملکردی آنها بستگی دارد. هدف از این مطالعه شناسایی و مقایسه الزامات عملکردی و غیرعملکردی برنامه‌های کاربردی مدیریت دارو توسعه یافته در ایران بود.روش‌ها: این مطالعه در سال 1403 انجام شد. ابتدا از طریق مرور متون، الزامات کلیدی استخراج و چک‌لیست ارزیابی تدوین شد. چک‌لیست شامل نُه الزام عملکردی و هشت الزام غیرعملکردی بود و روایی آن با نظر متخصصان تایید شد. سپس، 11 برنامه کاربردی رایگان از دو بازار آنلاین داخلی و گوگل‌پلی انتخاب و بررسی شدند. سه نفر از متخصصین فناوری اطلاعات سلامت و انفورماتیک پزشکی ارزیابی پایایی (ضریب کاپا 81/0) را انجام دادند.یافته‌ها: در میان الزامات عملکردی، ویژگی‌هایی مانند ارائه اطلاعات دارویی و مدیریت داروها در 11 برنامه‌ مشاهده شدولی امکان ثبت داده‌های بالینی تنها دریک برنامه و ایجاد پروفایل شخصی در هیچ‌کدام از برنامه‌ها وجود نداشت. الزامات غیرعملکردی مانند کاربردپذیری (11 برنامه)، قابلیت اطمینان (10 برنامه) و دسترس‌پذیری (10 برنامه)، امنیت اطلاعات (چهار برنامه)، مقیاس‌پذیری (پنج برنامه) و حفظ حریم خصوصی (سه برنامه) نیز رایج‌ترین موارد بودند.نتیجه‌گیری: با وجود رعایت برخی الزامات در بسیاری از برنامه‌های مدیریت دارو، به‌نظر می‌رسد این برنامه‌ها همچنان نیازمند ارتقاء در زمینه‌های مختلف مانند اطلاعات ثبت اطلاعات بالینی، مقیاس‌پذیری و امنیت هستند. استفاده از استانداردهای معتبر و مشارکت متخصصان حوزه سلامت در طراحی این برنامه‌ها برای ارتقا کیفیت و اثربخشی توصیه می‌شود.

evaluation of functional and non-functional requirements of medication management applications developed in iran

introduction: mobile-based medication management applications play a significant role in improving medication safety, providing medication reminders, and facilitating access to drug-related information. however, the quality and effectiveness of these applications depend on their functional and non-functional requirements. this study aimed to identify and compare the functional and non-functional requirements of medication management applications developed in iran.methods: this study was conducted in 2024. initially, key requirements were identified through a scoping review. then, an evaluation checklist containing nine functional and eight non-functional requirements was developed, and its content validity was confirmed by experts. eleven free applications were selected from two iranian app stores and google play. the reliabilty was evaluated by three experts in health information technology and medical informatics using kappa coefficient (k = 0.81).results: among functional requirements, features such as medication information and medication management were observed in all 11 applications. by contrast, features such as clinical data entry was found in only one app, and no applications allowed user profile creation. regarding non-functional requirements, the most frequent ones were usability (n=11), reliability (n=10), accessibility (n=10), security (n=4), scalability (n=5), and privacy (n=3).conclusion: while several key requirements were included in most medication management applications, there remains a need for improvement in areas such as clinical data recording, scalability, and security. incorporating validated standards and engaging healthcare professionals in the design process are recommended to improve the quality of medication management applications.