ارائه الگوی فرایندیِ ارتقای انگیزش کارکنان با استفاده از روش مدل‌یابی ساختاری تفسیری

انگیزش کارکنان و توجه عوامل اثرگذار و اثرپذیر از آن، از دیرپاترین مسائل سازمانی در حوزه مدیریت رفتار سازمانی است که همواره توجهات و تلاش‌های فکری و عملی بسیاری را در دانش و عمل مدیریت به خود جلب کرده است. در امتداد این تلاش‌های فکری و عملی، این پژوهش با هدف بهبود انگیزش کارکنان ازطریق ارائه الگوی ساختاری- تفسیری انگیزش در شرکت توزیع برق ایلام انجام شده است. در این پژوهش نخست با بهره‌گیری از مدل جاذبه و دافعه اوِرت لی، جذابیت‌ها و دافعه‌های زندگی کاری تاثیرگذار بر انگیزش کارکنان ازطریق انجام تعداد 17 مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با مدیران و کارکنان شرکت صورت گرفت و داده‌های کیفی مصاحبه با روش تحلیل مضمون، تجزیه‌وتحلیل شد. درادامه و با محوریت 25 راهکار شناسایی‌شده برای ارتقای انگیزش کارکنان، الگوی فرایندیِ انگیزه‌بخشی و مراحل و گام‌های آن با استفاده از روش مدل‌یابی ساختاری تفسیری (ism) ارائه شد. براساس یافته‌های پژوهش، جاذبه‌ها و دافعه‌های 5 مضمون اصلی درقالب تعاملات افراد (روابط کارکنان با مدیر و کارکنان با کارکنان)، محیط سازمانی (جو درون‌سازمانی و برون‌سازمانی)، ساختار سازمانی، نظام‌های سازمانی (جبران خدمات، آموزش و توسعه، نظام شغلی و...)، و فرهنگ سازمانی استخراج شد. سپس راهکارهای مذکور با استفاده از روش مدل‌یابی ساختاری تفسیری و براساس رابطه تقدم و تاخر، سطح‌بندی شدند. یافته‌ها نشان داد که برای ارتقای انگیزش کارکنان، لازم است اقداماتی نظیر برنامه‌ریزی راهبردی، بازطراحی مشاغل، بازطراحی فرایندها، بازطراحی ساختار سازمانی و تدوین بیانیه ارزش سازمان بیش از سایر مولفه‌ها مورد توجه قرار گیرد.

presentation of a procedural model for employees motivation using an interpretive structural modeling method

the motivation of employees and the attention to the factors influencing it, is on old organizational issue in the field of organizational behavior management, attracting many intellectual and practical consideration and efforts towards the knowledge and practice of management. with the aim of improving the motivation of employees through the presentation of the structural-interpretive model of motivation, this research was carried out in electric power distribution company in ilam. first, employing everett lee’s pull and push factors, the attractions and repulsions of work life affecting the motivation of employees were explored by conducting 17 semi-structured interviews with managers and employees of the company. the qualitative data derived from the interviews were analyzed by thematic analysis. then, focusing on the 25 identified solutions for improving employees’ motivation, the motivational process model and its stages were presented using the interpretive structural modeling (ism) method. derived from the findings of the research, the attractions and repulsions of 5 main themes in the form of employees’ interactions (employees’ relations with managers and employees), organizational environment (internal and external environment), organizational structure, organizational systems (service compensation, training and development, career system and ...), and organizational culture were identified. subsequently, the identified solutions were classified using the method of interpretative structural modeling according to the relationship between precedence and subordination. the findings indicated that it is necessary to take measures such as strategic planning, career redesigning, process redesigning, organizational structure redesigning, and organization value statement more than other components to improve employees motivation.