کارایی تله فرمونی در جلب کرم آلو grapholita funebrana (lepidoptera: tortricidae) روی چهار رقم آلو در شهرستان جوین (استان خراسان رضوی)

کرم آلو یکی از آفات کلیدی آلو و گوجه سبز می‌باشد که هر‌ساله خسارات جبران‌ناپذیری به محصولات خانواده گلسرخیان در ایران و دنیا وارد می‌کند. به دلیل اثرات مخرب زیست‌محیطی آفت‌کش‌ها و تاثیر نامطلوب آن‌ها روی حشرات غیرهدف، کاربرد روش‌های جایگزین مانند استفاده از تله‌های فرمون جنسی بسیار ضروری است. در تحقیق حاضر، کارآیی تله‌های فرمونی در شکار کرم آلو روی چهار رقم آلو در دو سال متوالی 1403 و 1404 در یک باغ آلوی شهرستان جوین در استان خراسان رضوی بررسی شد. تله‌های دلتا حاوی فرومون جنسی از اواسط اردیبهشت ماه روی چهار رقم پرزیدنت، بلک دیاموند، قطره‌طلا و n16 نصب شدند و تا اول شهریور، تعداد شکار آنها ثبت شد. برای هر رقم سه تله در نظر گرفته‌شد. ورقه‌های چسبنده در زمان‌های انبوهی آفت، در فواصل 3–2 روز تعویض شدند. نتایج نشان داد که کرم آلو دارای دو اوج پرواز جمعیت شب‌پره‌ها (خرداد و تیرماه) روی رقم پرزیدنت است در حالی‌که روی سایر رقم‌ها یک اوج پرواز (خرداد برای n16 و قطره‌طلا و تیرماه برای بلک‌دیاموند) نشان داد. میانگین تعداد پروانه‌های جلب شده در بازه زمانی چهار ماه روی رقم پرزیدنت به ترتیب با میانگین (21±239) و (34±573) عدد در هر دو سال، بالاتر از سایر ارقام بود که نشان‌دهنده حساسیت این رقم به خسارت کرم آلو در منطقه جوین است. استفاده از تله‌های فرمونی در جلب آفات، یک روش ایمن و موثر در پایش جمعیت آفات هدف است و می‌تواند در راستای برنامه‌های مدیریتی آفات کارامد باشد.

the effectiveness of pheromone traps in attracting plum fruit moth، grapholita funebrana (lepidoptera: tortricidae) on four plum cultivars in the joveyn (khorasan razavi province)

plum fruit moth، grapholita funebrana (lepidoptera: tortricidae) is one of the key pests of plum which causes irreparable damage to the rosaceae family crops in iran and the world every year. due to the destructive environmental effects of pesticides and their adverse effects on non–target insects، the use of alternative methods such as the use of sex pheromone traps is very necessary. the use of pheromone traps plays an effective role in monitoring the population of this pest. in the present study، the effectiveness of pheromone traps in attracting this pest on four cultivars was investigated in two consecutive years 1403 and 1404 in the joveyn. the traps were installed from the beginning of may on four varieties: president، black diamond، gold drop، and n16، and the number of catches was recorded until the beginning of september. three trees were considered for each variety. the sticky sheets were replaced at intervals of 2–3 days during periods of high pest infestation. the results showed that the moth had two peaks of population (june and july) on the president cultivar، while on the other cultivars were showed one peak (june for n16 and qatre tala and july for black diamond). the number of moths attracted in a 4–month period on the president cultivar in both years (573±34) and (239±21) was significantly higher than on the other cultivars، respectively. it indicates the susceptibility of this variety to plum fruit moth damage in the joveyn region. the use of pheromone traps to attract pests is a safe and effective method for monitoring target pest populations and can be effective in pest management programs.،