نرخ تورم و رشد اقتصادی ایران تحت تاثیر متغیرهای نابسامان‌ساز اقتصاد در چهارچوب سیاست‌های کلی نظام

یکی از مسئله‌های مهم اقتصادی ایران این است که همزمان تورم و رکود دامن گیر اقتصاد است. براین پایه در این بررسی کوشش شده است اثر تورم بر رشد تولید همزمان تحت تاثیر متغیرهای نابسامان ساز اقتصادی بررسی شود. این پرسش مطرح است که آیا متغیرهایی مانند تورم تحت تاثیر نظریه فریدمن، نرخ بیکاری تحت تاثیر قانون اوکان و تحریم به عنوان یک متغیر دیگر نابسان ساز اقتصاد بر رشد تولید تاثیرگذار است؟ این مقاله در پی آن است که اثر متغیرهای یاد شده را در چارچوب مدل رشد اقتصادی بر رشد تولید در بلندمدت آزمون کند. این بررسی سال های 1349 تا 1400 ایران را دربر می گیرد و داده‌های آن از درگاه بانک مرکزی و مرکز آمار ایران گرفته شده است. تجزیه و تحلیل با روش اقتصاد سنجی خودرگرسیون برداری و با نرم‌افزار ایویوز انجام می شود. اصلی ترین یافته های این بررسی آن است که در بلندمدت افزایش هزینه های دولت و نرخ بیکاری بر رشد اقتصادی اثر منفی داشته است. همچنین رشد اقتصادی در بلندمدت از افزایش نرخ تورم و نرخ ارزهای خارجی (به ریال) و سرمایه گذاری اثر مثبت گرفته است.

inflation rate and economic growth of iran under the influence of the disruptive variables of the economy in the framework of the general policies of the system

one of the important economic problems of iran is that inflation and recession are affecting the economy at the same time. on this basis, in this study, an attempt has been made to examine the effect of inflation on the growth of simultaneous production under the influence of economic disruptive variables. this question is raised whether variables such as inflation under the influence of friedman’s theory, unemployment rate under the influence of okan’s law, and sanctions as another variable that distorts the economy have an effect on the growth of production? this article seeks to test the effect of the mentioned variables in the framework of the economic growth model on long-term production growth. this study covers the years 1349 to 1400 of iran and its data was taken from the portal of central bank and statistics center of iran. the analysis is done by the vector autoregression econometric method and with eviews software. the main findings of this study are that in the long run, the increase in government spending and the unemployment rate have had a negative effect on economic growth. also, economic growth in the long run has been positively affected by the increase in the inflation rate and foreign exchange rates (in riyals) and investment.