فراتحلیل مطالعاتِ رضایتمندی ساکنان از پروژه مسکن مهر در راستای تحقق سیاست‌های کلی مسکن

سیاست‌های کلی مسکن که در سال 1389 ابلاغ شد، بر تامین مسکن گروه‌های کم‌درآمد و نیازمند (بند سوم)، حمایت از تولید طرح‌‌های حرفه‌ای، انبوه و صنعتی مسکن (بند ششم) و رعایت ارزش‌‌های فرهنگی و حفظ حرمت و منزلت خانواده در معماری مسکن (بند هشتم) تاکید کرده است. در همین راستا، طرح مسکن مهر به‌ منظور پاسخ‌گویی به نیاز جامعه به مسکن ارزان‌قیمت در دستورکار دولت نهم قرار گرفت. یکی از موضوعات بسیار مهم، ارزیابی این طرح‌ها و بررسی میزان رضایت ساکنان از  پروژه‌های عظیم مسکن‌سازی در کشور است. لذا هدف از پژوهش حاضر تحلیل پژوهش‌های انجام‌شده در زمینۀ میزان رضایتمندی ساکنان از مسکن مهر است. به این منظور، مطالعات صورت‌گرفته در سراسر کشور، طی سال‌های 1391 تا 1400 گردآوری و بررسی شد. از این تعداد پژوهش‌، در مجموع 22 مورد که از طیف پنج‌‌گزینه‌ای لیکرت استفاده کرده بودند، دارای ویژگی‌های سنجش فراتحلیل شناخته شدند. پس از بررسی محتوایی مقالات و تعیین چهار مولفۀ‌ رضایتمندی سکونتی، شامل کیفیت مسکن، ویژگی‌های اقتصادی اجتماعی، ویژگی‌های کالبدی فضایی و ویژگی‌های زیست‌محیطی واحد همسایگی، میانگین کلی رضایتمندی در نرم‌افزار cma برآورد شد. نتایج نشان می‌دهد میزان رضایت ساکنان از این پروژه در فاصلۀ اطمینان 95 درصد، معادل 2.87 بوده که پایین‌تر از میانگین نظری (3) است. میزان رضایت از کیفیت مسکن و ویژگی‌های کالبدی فضایی، اقتصادی اجتماعی و زیست‌محیطی به‌ترتیب 2.87، 2.88، 2.93 و 3.22 است. بنابراین وضعیت رضایت از مسکن مهر به‌ویژه در ابعاد کیفیت واحد مسکونی و ویژگی‌های کالبدی فضایی با حد مطلوب فاصله دارد. تامین مسکن فقط از طریق ساختمان‌سازی تعریف نمی‌شود، بلکه مولفه‌های رضایتمندی شهروندان نیز باید در دستورکار برنامه‌های مسکن‌سازی قرار بگیرد.

a meta-analysis of housing satisfaction in mehr housing project according to housing general policies

iran’s general housing policies (2009) emphasize the provision of affordable housing for low-income groups, support for professional, mass, and industrial housing construction, and the preservation of cultural values and family dignity in housing design. in this context, the mehr housing project (mhp) was initiated by the ninth administration to address the growing demand for affordable housing. evaluating the outcomes of such large-scale housing initiatives and assessing resident satisfaction is crucial for urban planners and policymakers. this study conducts a meta-analysis of research on resident satisfaction with mhp. to this end, studies published between 2012 and 2021 were collected, and 22 articles that utilized a five-point likert scale were selected for analysis. after a content review, four key dimensions of housing satisfaction were identified: housing quality, socio-economic characteristics, physical-spatial attributes, and environmental features of the neighborhood. the overall satisfaction score was estimated using cma software. the results indicate that the average resident satisfaction level, within a 95% confidence interval, was 2.87—below the theoretical mean of 3. satisfaction scores for housing quality, physical-spatial attributes, socio-economic factors, and environmental characteristics were 2.87, 2.88, 2.93, and 3.22, respectively. these findings suggest that mhp falls short of optimal housing satisfaction, particularly in terms of housing quality and physical-spatial attributes. housing provision should not be limited to construction alone; rather, resident satisfaction factors must be integrated into housing policies and development programs.