سیاست‌های کلی سند تحول بنیادین در ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش و آسیب‌شناسی وضع موجود

با وجود گذشت یک دهه از ابلاغ سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش و تاکیدهای فراوان بر اجرای آن، در عمل نمود عینی چندانی نداشته و بین وضع موجود و اهداف تعیین‌شده در سند مذکور شکاف وجود دارد؛ حال آنکه شرایط اقتصادی، اجتماعی، سیاسی و فرهنگی کشور، مواجهه با پدیدۀ جهانی‌شدن و الزام به توسعۀ درون‌‌‌زا در اسناد بالادستی، همچون سیاست‌‌‌های علم و فناوری، اقتصاد مقاومتی، قانون برنامۀ ششم توسعۀ کشور و سیاست‌‌‌های برنامۀ هفتم توسعه، ضرورت توجه به این موضوع و انجام مطالعاتی در این خصوص را دوچندان کرده است. تحقیق حاضر با هدف ارائۀ سیاست‌های کلی ایجاد تحول در نظام آموزش‌وپرورش و آسیب‌شناسی وضع موجود انجام شده است. این پژوهش به لحاظ هدف، کاربردی توسعه‌ای و براساس نوع داده‌ها، آمیخته است. روش پژوهش در بخش کمّی، توصیفی از نوع پیمایشی و در بخش کیفی، تحلیل محتواست. روش گردآوری داده‌ها در بخش کیفی، مصاحبۀ نیمه‌ساختاریافته با مدیران وزارت آموزش‌و‌پرورش و خبرگان علمی بود که به‌صورت هدفمند انتخاب شدند و در بخش کمّی، پرسش‌نامه بود که با 360 نفر از معلمان، مدیران و کارشناسان ادارات آموزش‌وپرورش صورت گرفت. روش تحلیل داده‌ها در بخش کیفی، تحلیل مضمون و در بخش کمّی، آمار توصیفی و استنباطی با نرم‌افزارهای اس‌پی‌اس‌اس و اسمارت پی‌ال‌اس بود. طبق یافته‌های تحقیق، الگوی طراحی‌شده برای اجرای سند تحول بنیادین آموزش‌وپرورش دربرگیرندۀ دو بُعد اصلی، شامل عوامل نرم و عوامل سخت، و شش مولفه، شامل آگاهی‌‌‌بخشی و فرهنگ‌سازی، مجریان، منابع و ابزارها، عوامل مدیریتی، عوامل محیطی و سازمان مجری، و 34 شاخص است. نتایج تحلیل کمّی نیز معنا‌‌‌داری ارتباط بین شاخص‌‌‌ها و مولفه‌‌‌های مدل تحقیق در سطح آلفای 0.05 را تایید می‌کند.

the general policies for transforming the education system and diagnosing its current challenges

this study aims to propose general policies for transforming the education system while addressing the challenges of its current state. it adopts an applied-developmental approach and employs a mixed-methods design. the research employs a descriptive survey design for the quantitative phase and content analysis for the qualitative phase. data collection involved semi-structured interviews with ministry of education officials and academic experts (selected purposefully) for the qualitative phase, and a questionnaire administered to 360 teachers, managers, and educational experts for the quantitative phase. data analysis included thematic analysis for the qualitative phase and descriptive and inferential statistics for the quantitative phase, conducted using spss and smartpls software. the findings highlight two dimensions: soft factors, comprising components such as awareness-building, cultural promotion, executive roles, and management support; and hard factors, including environmental conditions, stakeholders, resources, tools, and the implementing organization. a total of 34 indicators were identified. the quantitative analysis confirms significant relationships between the indicators and components of the research model at a 0.05 alpha level.