بررسی اعتبار حقوقی به‌کارگیری الگوی امتیازی در ذخیره‌سازی زیرزمینی گاز طبیعی در مخازن تخلیه‌شده هیدروکربنی

ذخیره‌سازی زیر زمینی گاز طبیعی در مخازن تخلیه شده هیدروکربنی، از سالیان گذشته همواره مد نظر کشورهای پیشرو در عرصه نفت و گاز بوده تا بتوانند از این طریق بر عدم تعادل در عرضه و تقاضای فصلی غالب شوند و ضمن مدیریت موثر و کارآمد مخازن در طول زمان، امنیت عرضه گاز و ایفای تعهدات بین‌المللی را تضمین نمایند. مهیا نمودن بستر قانونی و ارائه الگوی بهینه و جذاب قراردادی جهت تشویق بخش خصوصی به حضور در این صنعت راهبردی به منظور تسریع در توسعه حداکثری مخازن ذخیره‌سازی، بسیار حیاتی است. با عنایت به این مهم که ترتیبات قراردادی امتیازی در صنعت «ذخیره‌سازی»، از مدل‌های پرکاربرد و جذاب در کشورهای پیشرو است، پرسش اصلی پژوهش پیش‌رو آن است که آبا به‌کارگیری الگوی امتیازی در این طرح‌ها با منع قانونی در حقوق موضوعه مواجه است؟ در این راستا، ضمن دقت عمل در بالادستی یا پایین دستی بودن این صنعت از منظر قانون، به بررسی و احصاء چالش‌های حقوقی پیشِ روی کاربست این مدل قراردادی در عرصه «ذخیره‌سازی» در حقوق موضوعه و نظریات حقوقدانان برجسته در بحث مالکیت و حاکمیت پرداخته شده‌است. از این مطالعه این نتایج به دست آمده است: درنظرگرفتن ویژگی‌های منحصربه‌فرد صنعت ذخیره‌سازی، تفاوت‌های ماهوی «ذخیره‌سازی» با توسعه میادین نفتی و بویژه مالکیت دولتی گاز ورودی به طرح «ذخیره‌سازی»، به نظر می‌رسد بهره‌گیری از الگوی امتیازی از جنبه‌های حاکمیتی و مالکیتی با منع قانونی در حقوق موضوعه مواجه نخواهد بود.

legal validity analysis of concessions agreement in underground gas storage in depleted reservoirs

the development of underground gas storage (ugs) in depleted hydrocarbon reservoirs has always been a priority for industrialized countries. this is mainly because ugs helps in balancing the seasonal supply and demand of gas, managing reservoirs efficiently over time, ensuring the security of gas supply, and fulfilling international contractual obligations. providing a legal platform and an attractive contract model is crucial to encourage private sector participation in this strategic industry and accelerate ugs development. concession arrangements are one of the most commonly used and attractive models for ugs development. however, the main question of this research is whether the use of concessional agreements faces any legal prohibitions. to answer this question, the legal challenges facing the application of this contractual model in the oil fields development have been investigated. in this regard, the research verifies whether this industry is upstream or downstream from the legal point of view, and considers the opinions of prominent jurists. after analyzing the unique features of the storage industry, the essential differences between ugs and the traditional development of oil fields, and especially the governmental ownership of the gas that is injected, the conclusion is that the use of concession agreements is allowed