تاثیر حذف فرضی بخش نفت خام و گاز طبیعی بر ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی با استفاده از الگوی داده - ستانده چندمنطقه‌ای

تولید نفت خام و گاز طبیعی به طور یکنواخت و همگن در بین استان‌های کشور توزیع نشده و بخش عمده‌ای از مصرف در استان‌هایی صورت می‌گیرد که نقش چندانی در تولید ندارند. بنابراین، وقوع هر اختلالی در تولید نفت و گاز می‌تواند به منزله تهدیدی برای تولید ناخالص داخلی تمامی استان‌ها قلمداد شود. در این مقاله با محاسبه جدول داده - ستانده چهار منطقه‌ای (تهران، خوزستان، منطقه نفتی و منطقه غیرنفتی) برای سال 1395 و به‌کارگیری روش حذف فرضی دیازنباخر و لهر (2013)، تاثیر کاهش جزئی و کامل تولید نفت و گاز در دو منطقه خوزستان و سایر مناطق نفتی بر ارزش افزوده 71 بخش اقتصادی در هر یک از چهار منطقه برآورد شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که اولاً در پی حذف بخش نفت و گاز در خوزستان، ارزش افزوده این منطقه با کاهش 32 درصدی روبه‏رو گردد، در حالی که حذف بخش متناظر در منطقه نفتی، ارزش افزوده منطقه نفتی را 14 درصد کاهش می‌دهد. ثانیاً، کاهش نسبی در ارزش افزوده بخش‌های اقتصادی و سهم هریک از بخش‌ها از کاهش ارزش افزوده هر منطقه در پی قطع تولید نفت و گاز خوزستان و منطقه نفتی به شدت بستگی به ساختار اقتصادی منطقه مورد بررسی دارد. بخش خدمات در استان تهران و بخش زراعت و باغداری در سایر مناطق غیرنفتی، بالاترین سهم را از کاهش ارزش افزوده کل در هریک از این مناطق به خود اختصاص می‌دهند. به نظر می‌رسد متنوع‌سازی منابع و مناطق عرضه انرژی، بهینه‌سازی مصرف سوخت و نوسازی ناوگان حمل و نقل از مهم‌ترین راهکارهای ارتقای تاب‌آوری محسوب شوند.

impact of hypothetical extraction of iranian oil and gas industry on value added of economic sectors using multiregional input-output model

oil and natural gas production is not uniformly and homogeneously distributed across all provinces of iran, whereas a major part of oil and gas incomes is consumed in provinces that do not have any significant role in oil and gas production. therefore, any disruption in the production of oil and gas might expose the gdp growth of all provinces at risk. in this paper, the multiregional input-output table is calculated for the year 2015. then, the hypothetical extraction method introduced by dietzenbacher and lahr (2013) is employed for estimating the effect of partial and complete extraction of oil and gas production in khuzestan and other oil-oriented regions on the value-added of 71 economic activities in each of the regions. the findings reveal that firstly, following the extraction of oil and gas production in khuzestan, the value added of this region reduces about %32 , while the extraction of the corresponding sector in other oil-related regions will mitigate this region's value added by %14. secondly, the relative reduction in the value added of economic sectors and each sector's contribution of value-added reduction in each region depend on the economic structure of the interested region. the highest share of the total value-added reduction in each region belongs to the service sector in tehran and agriculture in other non-oil regions. it seems that diversifying energy resources as well as supplying regions, enhancing fuel consumption efficiency, and renovating the transportation system are the most important policies to have more resilience.