واکنش قیمت نفت خام ایران به عدم قطعیت‌های ژئوپلیتیکی و عدم قطعیت سیاست اقتصادی

عدم قطعیت ها بخش جدایی ناپذیر اقتصاد هستند و تاثیرات اثبات شده‌ای بر ارکان گوناگون اقتصادی دارند. قیمت نفت علاوه بر آن که به عنوان یک عامل کلیدی در بخش تولید محسوب می شود، نشان دهنده درآمدهای نفتی اقتصاد ایران است. هدف از این پژوهش بررسی تاثیر عدم قطعیت سیاست اقتصادی و عدم قطعیت ژئوپلیتیک با منشا جهانی، چین، ایالات متحده و روسیه بر قیمت نفت خام ایران است. به این منظور از مدل افزایشی تعمیم یافته (گام) و بر اساس داده های ماهیانه سال‌های 1997 الی 2022 استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد عدم قطعیت سیاست اقتصادی با منشا جهانی، کشور چین و کشور روسیه تاثیر معنادار و غیرخطی بر قیمت نفت خام ایران دارد. هم ‌چنین عدم قطعیت ژئوپلیتیکی با منشاء جهانی، چین و روسیه تاثیر مستقیم و غیر خطی بر قیمت نفت خام ایران دارد در حالی که تاثیر عدم قطعیت ژئوپلیتیکی با منشا ایالات متحده، تاثیر خطی و معکوس است. هم ‌چنین تاثیر عدم قطعیت های همراه با منشا یکسان، نشان می دهد عدم قطعیت های همزمان با منشا جهانی، روسیه و ایالات متحده، دارای تاثیرگذاری معنادار و غیرخطی هستند. این نتیجه نشان دهنده ضرورت استفاده از مدل های نوین با امکان بررسی توامان متغیرهاست. نتایج می تواند برای فعالان بازار نفت در بازار مالی و هم‌چنین سیاست‌مداران مورد استفاده قرار بگیرد.

iran's crude oil price reaction to geopolitical uncertainty and economic policy uncertainty

uncertainties are an intrinsic element of economic systems, exerting substantial and complex effects on various economic structures. oil prices, in addition to being a crucial factor in production, are also a key indicator of oil revenues within iran's economy. this study investigates the impacts of economic policy uncertainty and geopolitical uncertainty, originating globally as well as from china, the united states, and russia, on iran's crude oil prices. the analysis is conducted using the generalized additive model (gam) with monthly data from 1997 to 2022. the results indicate that economic policy uncertainty at the global level, as well as that originating from china and russia, has a significant and nonlinear effect on iran's crude oil prices. similarly, geopolitical uncertainty originating globally, from china, and from russia has a direct and nonlinear influence. in contrast, geopolitical uncertainty from the united states shows a linear and inverse relationship with iran's crude oil prices. moreover, the study explores the effects of concurrent uncertainties from the same source, revealing that simultaneous uncertainties originating globally, from russia, and from the united states, have substantial and nonlinear impacts on iran's crude oil prices. these findings highlight the importance of employing advanced models capable of accounting for the joint effects and interactions of multiple variables. the insights provided by this research are valuable for stakeholders in oil markets and policymakers involved in managing the complexities of financial and geopolitical dynamics.