انرژی‌های تجدیدپذیر و راهبردهای امنیت انرژی ایران

انرژی های تجدیدپذیر به تدریج در حال جایگزین شدن با سوخت های فسیلی‌اند. گذار از منابع تجدیدناپذیر فسیلی به منابع تجدیدپذیر خورشیدی، بادی، زمین گرمایی، زیست توده و... باعث شده است که بخش عمده ای از ساز و کارهای تولیدی، تجاری و مالیِ  بازار بین المللی انرژی دستخوش دگرگونی شوند. این دگرگونی نیز به نوبۀ خود امنیت انرژیِ دولت ها را با تهدیدها و فرصت های جدیدی روبرو ساخته است. بالتبع ایران نه تنها به عنوان یکی از تولیدکنندگان عمدۀ سوخت های فسیلی بلکه به عنوان مصرف کنندۀ انرژی نیز با این تهدیدها و فرصت ها مواجه شده و یا خواهد شد. در اینجا کوشیدیم به این پرسش پاسخ دهیم که ایران برای تامین امنیت انرژی خود در آینده، چه راهبردها و سیاست هایی را در زمینۀ انرژی های تجدیدپذیر در پیش گرفته است؟ به عبارت دیگر، ایران برای انرژی های تجدیدپذیر چه نقش و جایگاهی در امنیت انرژی خود در آینده قائل است؟ در پاسخ به این پرسش، نخست شاخص های چهارده گانه ای برای سنجش امنیت انرژی مشخص کردیم. سپس تهدیدها و فرصت های ناشی از گذار یاشده در هر کدام از این شاخص ها را شناسایی نمودیم. سپس نشان دادیم که ایران با کدامیک از این تهدیدها و فرصت ها مواجه شده است و یا خواهد شد و به کدامیک از آنها در سیاستگزاری های کلان و اسناد بالادستی خود توجه نشان داده است. یافته های پژوهش نشان می دهند که بیشترین توجه به شاخص های قیمت و شدت مصرف انرژی و کمترین توجه به شاخص های مقبولیت و ثبات سیاسی و تا حدی شاخص استمرار تولید نشان داده شده است. در اینجا از روش های مدلسازی عقلانی-مفهومی، اسنادی و تحلیل محتوای توصیفی استفاده کرده ایم.

renewable energies and iran's energy security strategies

renewable energies are gradually replacing fossil fuels as the primary sources of energy. the transition from non-renewable resources to renewable sources, such as solar, wind, geothermal, biomass, etc., has significantly transformed productive, commercial, and financial aspects of the international energy market. this transformation, in turn, has created new challenges and opportunities for energy security of states. iran, as a major producer of fossil fuels and energy consumer, is also grappling with these challenges and opportunities. here we aim to answer the question that what strategies and policies iran has adopted in the field of renewable energies to ensure its future energy security? in other words, what role and position does iran envisioned for renewable energies in its future energy security? answering this question requires addressing several sub-questions. first, what is energy security and its components? second, what opportunities and threats do renewable energies pose to the energy security of states? third, what is the current status of iran in terms of energy security indicators, and how does the shift in the energy market from fossil fuels to renewable energies affect iran's energy security? fourth, what strategies and policies has iran specifically adopted in the field of renewable energies to prevent these threats and risks? fifth, what are the shortcomings of these strategies and policies, and what solutions can be proposed to overcome them?