ابعاد ارزیابی کیفیّت فرایند پژوهش در دانشگاه: چارچوب تلفیقی مطالعات موجود با دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه شیراز

هدف: پژوهش حاضر با هدف شناسایی ابعاد ارزیابی کیفیت فرایند پژوهش در دانشگاه از دو منظر پیشینه‏های پژوهشی و دیدگاه اعضای هیات علمی دانشگاه شیراز انجام گردید.روش پژوهش: به منظور تحقق هدف پژوهش با رویکرد پژوهش‏های کیفی، در مرحله اول به بررسی پیشینه نظری و پژوهشی مبحث ارزیابی کیفیت فرایند پژوهش در نظام دانشگاهی و در مرحله دوم مصاحبه‏های عمیق با اعضای هیات علمی دانشگاه شیراز پرداخته شد. جامعه آماری این پژوهش در مرحله دوم اساتید دانشگاه شیراز مشتمل بر 610 نفر (در سال 1400) بوده که براساس روش نمونه‏گیری ملاکی و اشباع نظری، تعداد 24 نفر از اساتید گروه‌های آموزشی فنی- مهندسی، کشاورزی، انسانی و علوم پایه که حداقل درجه دانشیاری در حوزه تخصصی خویش را داشته و در 5 سال اخیر به عنوان پژوهشگر برگزیده استانی و یا کشوری تعیین شده‌اند، بر حسب مورد مطالعه، انتخاب و با آنان مصاحبه عمیق به عمل آمد.یافته‌ها: مجموع یافته‏های حاصل از این پژوهش، کیفیت فرایند پژوهش در دانشگاه را در دو مولّفه «کیفیت ارکان پژوهش» و «کیفیت نگارش پژوهش» و به ترتیب در پنج شاخص «هدف‏گذاری پژوهش»، «روش پژوهش»، «منابع پژوهش»، «رعایت ساختار نگارشی» و «رعایت الزامات فرایندی» مجموعاً در 18 نشانگر شناسایی نمود.نتیجه‌گیری: رعایت مولفه‏ها و شاخص‏های کیفیت فرایند پژوهش در نگارش مقالات علمی، نه تنها به ارائه تصویری حرفه‏ای و منسجم از پژوهشگر و پژوهش او می‏انجامد؛ بلکه به داوران در ارزیابی دقیق‏تر، منصفانه‏تر و عینی‏تر مقاله کمک می‏کند و در نهایت منجر به ارتقای کیفیت فرایند ارزیابی پژوهش در نظام دانشگاهی می انجامد.

dimensions for assessing the quality of the research process at the university: an integrative framework of existing studies with the perspectives of faculty members at shiraz university

objective: the present study aimed to identify the dimensions of evaluating the quality of the research process at the university, from the perspectives of research backgrounds and the perspectives of faculty members at shiraz university.methods: a qualitative approach was used to conduct the research. first, the team reviewed the theoretical and research background related to assessing the quality of the research process in the academic system was reviewed. in the second stage, in-depthinterviews were conducted with faculty members of shiraz university. using the criterion sampling method and reaching theoretical saturation, 24 professors with at least the rank of associate professor in the technical-engineering, agriculture, humanities, and basic sciences departments who had been selected as provincial or national selected researchers in the last five years were purposefully selected and interviewed.results: the results of the study showed that the quality of the research process in universities can be categorized into two main components: “quality of research elements” and “quality of research writing.” these components were identified in five indicators: “research goal setting,” “research method,” “research sources,”“observance of writing structure,” and “observance of process requirements,” and in total, in 18 indicators.conclusion: adhering to the identified components and indicators in writing scientific articles not only helps to present a professional, coherent, and credible image of the researcher and his or her research, but also enables reviewers to evaluate articles more accurately, fairly, and objectively, and ultimately leads to improving the quality of the research evaluation process in the academic system.