شناسایی و تحلیل عوامل موثر بر شکل‌گیری و پیش‌بینی وضعیت آیندۀ مناطق حاشیه‌نشین کلانشهر اهواز با تاکید بر کاربرد آینده‌پژوهی

بدون‌شک، در هزارۀ سوم میلادی فقر شهری به یک مساله اجتماعی برجسته تبدیل شده و توجه‌ها را به خود جلب کرده است. یکی از بارزترین مظاهر فقر شهری در کشورهای درحال توسعه، شکل‌گیری و رشد سریع محلات حاشیه‌نشین در پیرامون کلانشهرها می‌باشد. رشد و توسعۀ ناموزون کالبدی شهرها از ویژگی‌های شهر و شهرنشینی در کشورهای درحال توسعه می‌باشد که از پیامدهای آن گسترش مناطق حاشیه‌نشین در اطراف شهرهای بزرگ با رشد لجام‌گسیخته و فقر دائم التزاید می‌باشد؛ با این‌وجود بیش از یک‌میلیارد نفر در سطح جهان در محله‌های حاشیه‌نشین زندگی می‌کنند که دارای مسکن با کیفیت پایین و شرایط زندگی نامناسب هستند. روش تحقیق ازنظر هدف کاربردی و به‌لحاظ روش، ترکیبی که از روش‌های اسنادی و پیمایشی و ازنظر ماهیت براساس رویکرد آینده‌پژوهی تحلیلی و اکتشافی و برای تجزیه‌وتحلیل متغیرها از نرم‌افزار «میک‌مک» استفاده شده است. تجزیه‌وتحلیل اطلاعات و ارزیابی بر‌اساس رویکرد آینده‌پژوهی که خروجی مطالعات اولیه، زمینۀ تدوین سناریوها را در مراحل بعدی و تدوین راهبردها ،برنامه‌ریزی و سیاست‌گذاری برای رسیدن به سناریو مطلوب می‌باشد. نتیجۀ مطالعات نشان می‎دهد که در مرحلۀ اول، 48 شاخص در 8 حوزه، در محلات حاشیه‌شین شهر شناسایی شده است؛ آن‌چه از وضعیت صفحۀ پراکندگی متغیرهای موثر بر وضعیت آیندۀ محلات حاشیه‌نشین کلانشهر اهواز می‎توان استنباط کرد، سیستم دارای پایداری نسبی است که از پنج دسته قابل شناسایی هستند. درنتیجه تحلیل‌های ماتریس و ارزیابی پلان تاثیرگذاری و تااثیرپذیری عوامل کلیدی با روش‌های مستقیم و غیرمستقیم تعداد 12عامل کلیدی شناسایی شده است؛ از بین عوامل کلیدی سیاست‌های تامین مسکن با امتیاز 330، تاثیرگذارترین عامل در بهبود وضعیت آیندۀ مناطق حاشیۀ کلانشهر اهواز در افق طرح 1415ه‍.ش. می‌باشد. 

identifying and analyzing the factors affecting the formation and forecasting of the future situation of the slum areas of ahvaz metropolis with an emphasis on the application of futurism

undoubtedly, in the third millennium, urban poverty has become a prominent social issue andhas attracted attention. one of the most obvious manifestations of urban poverty in developingcountries is the formation and rapid growth of slums around metropolitan cities. unbalancedphysical growth and development of cities is one of the characteristics of cities and urbanizationin developing countries, and one of its consequences is the expansion of marginalized areasaround big cities with unbridled growth and ever-increasing poverty. the research method interms of practical purpose and in terms of a combination of documentary and survey methodsand in terms of nature based on the future approach of analytical and exploratory researchand for the analysis of the variables, mikmak software was used. analysis of information andevaluation based on the approach of future research, which is the output of primary studies inthe field of developing scenarios in the next stages and developing strategies, planning andpolicy making to reach the desired scenario. the results of the studies show that in the firststage, 48 indicators have been identified in 8 areas in the suburbs of the city. what can beinferred from the distribution of the variables affecting the future situation of the suburbs ofahvaz metropolis is that the system has relative stability, from five categories can be identified.as a result of the matrix analysis and the evaluation of the impact plan and the effectivenessof key factors with direct and indirect methods, 12 key factors have been identified among thekey factors of housing policies with a score of 330, the most effective factor in improving thefuture situation of the peripheral areas of ahvaz metropolis in the horizon of the may 1415 plan.