تعیین‌کنندگان جامعه‌شناختی موثر بر هویت اجتماعی (نمونۀ مطالعاتی دانش‌آموزان دختر شهر شیراز)

هویت، ازسویی سرچشمۀ معنا و برساخته شدن است و ازسویی دیگر، تحت‌تاثیر عوامل اجتماعی، فرهنگی، سیاسی، اقصادی، محیطی و... ساخت می‌یابد؛ در‌واقع، رابطۀ هویت و دیگر سازه‌های اجتماعی و فرهنگی دوسویه است و به‌صورت فرآیندی مدام در‌ معرض بازسازی، ساخت و برساخت است. هدف این پژوهش بررسی تعیین‌کنندگان جامعه‌شناختی موثر بر شکل‌گیری هویت اجتماعی دانش‌آموزان دختر شهر شیراز است و با اتکاء به استراتژی قیاسی از روش تحقیق کمّی، تکنیک پیمایش و ابزار پرسشنامه برای جمع‌آوری داده‌‌ها استفاده شده است. جامعۀ آماری دانش‌آموزان دختر دورۀ متوسطه شهر شیراز است و 375نفر به‌عنوان نمونۀ آماری انتخاب شدند. شیوۀ نمونه‌گیری تصادفی و از نوع خوشه‌ای چندمرحله‌ای است و تجزیه‌و‌تحلیل داده‌ها با کاربرد نرم افزار spss و آزمون‌های آماری ضریب هم‌بستگی پیرسون و تحلیل چندمتغیری (رگرسیون چندگانه) و تحلیل مسیر صورت گرفته است. نتایج تحقیق نشان‌داد که بین متغیرهای مستقل (میزان رضایت از خود، درونی‌شدن ارزش‌ها، هماهنگی با ارزش‌های گروهی و تایید دیگران) با متغیر وابستۀ هویت اجتماعی و سه بُعد آن (ملی، دینی، خانوادگی) رابطۀ معنادار مثبت وجود دارد؛ اما بین متغیر پایگاه اقتصادی-اجتماعی با هویت اجتماعی رابطۀ معناداری وجود ندارد؛ هم‌چنین نتایج رگرسیون چندمتغیره نشان می‌دهد، ضریب تعیین (2r) چهار متغیر درون معادله، یعنی هماهنگی ارزش‌های گروهی، مورد تایید دیگران قرارگرفتن، درونی‌کردن ارزش‌ها و رضایت فرد از خود، 0/36 از واریانس متغیر وابسته (هویت اجتماعی) را تبیین یا پیش‌بینی می‌کنند. 

sociological determinants affecting social identity (study sample of female students in shiraz)

on the one hand, identity is the source of meaning and construction, and on the other hand, it is constructed under the influence of social, cultural, political, economic,environmental, and other factors. in fact, the relationship between identity and other social and cultural structures is two-way and is constantly subject to reconstruction,construction and reconstruction as a process. the purpose of this research is toinvestigate the sociological determinants affecting the formation of social identityof female students in the city of shiraz, and by relying on a comparative strategy,quantitative research methods, survey techniques and questionnaire tools were usedto collect data. it has been the statistical population is female school students of thecity of shiraz, and 375 people were selected as a statistical sample. the method ofrandom sampling is of multi-stage cluster type and data analysis was done using spsssoftware and statistical tests of pearson’s correlation coefficient, multivariate analysis(multiple regression) and path analysis. the research results showed that there is asignificant positive relationship between the independent variables (self-satisfactionlevel, internalization of values, harmony with group values and approval of others)with the dependent variable of social identity and its three dimensions (national,religious, family); but there is no significant relationship between the socio-economicbase variable and social identity. also, the results of multivariable regression showthat the coefficient of determination (2r) of four variables in the equation, i.e.coordination of group values, being approved by others, internalization of values andindividual self-satisfaction, is 0.36 of the variance of the variable. they explain orpredict dependent social identity.