حکمرانی فرهنگی، حلقۀ مفقوده در توسعۀ سیاسی شهر تبریز؛ یک پژوهش کیفی

دهه‌هاست که دست‌یابی به توسعه، یکی از اهداف اساسی کشورها شده است. توسعه، دارای ابعاد متعدد سیاسی، اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، انسانی و ... می‌باشد. توسعۀ سیاسی در شهر تبریز به‌علت شرایط خاص و فرهنگی، زبانی و قومیتی اهمیت ویژه‌ای دارد؛ خصوصاً که اطلاعات موجود، ضعف در این حیطه را نشان می‌دهند. هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی مفاهیم فرهنگی موثر بر توسعۀ سیاسی شهر تبریز است. مفاهیم و عوامل متعددی بر توسعۀ سیاسی تاثیر دارند؛ ازجمله: سرمایۀ نهادی، آگاهی، ارزش‌ها، تصمیمات دولتی و ... که در بخش مرور نظری به مرور این مفاهیم پرداخته شده است. برای شناسایی مفاهیم موثر توسعۀ سیاسی در شهر تبریز روش کیفی انتخاب شد و با استفاده از تکنیک مصاحبۀ نیمه‌ساختار یافتۀ داده‌‌ها جمع‌آوری شد. نمونۀ پژوهش شامل 45نفر از متخصصین توسعه و مسئولین شهری دارای سمت اجرایی (مدیران عالی‌رتبۀ شهرداری و استانداری، فرمانداری، اعضای شورای شهر، اساتید دانشگاه، موسسان و فعالان سازمان‌های مردم ‌نهاد (سمن‌ها و مسئولین ذی‌ربط) بود. روش‌ نمونه‌گیری براساس روش مورداستفاده و هدف پژوهش هدف‌مند بود. برای تجزیه‌ و تحلیل‌‌‌‌‌‌‌ نیز، از ‌‌‌‌کدگذاری سه‌مرحله‌ای استفاده شد که عبارتنداز: کدگذاری باز، کدگذاری محوری و کدگذاری انتخابی. یافته‌های پژوهش نشان‌داد که متخصصین اعتقاد دارند شهر تبریز ازلحاظ سیاسی به توسعۀ قابل‌قبول دست نیافته است. مصاحبه‌شوندگان پنج مفهوم را در توسعۀ شهر تبریز دخیل می‌دانند که عبارتنداز: «ضعف رسانه‌های جمعی»، «سرمایۀ فرهنگی»، «تبعیض بین مرکز و پیرامون»، «تبعیض‌های قومیتی» و «تبعیض‌های جنسیتی». مضمون اصلی این پژوهش «ضعف حکمرانی فرهنگی (اختلال در کارکرد خرده‌نظام فرهنگی)» می‌باشد. این یافته‌ها هم‌سو با نظریات «لیپست»، «والرشتاین»، «وینر» و نظریۀ هویت اجتماعی است؛ درنهایت هم، براساس یافته‌های پژوهش پیشنهادهایی برای تسهیل دست‌یابی به توسعۀ سیاسی در تبریز ارائه شد.

weak cultural governance، a missing link in the political development of tabriz; a qualitative research

achieving development has been one of the main goals of countries for decades. development has many political، social، economic، cultural، human and... dimensions. political development in the city of tabriz is of special importance due to special cultural، linguistic and ethnic conditions، especially since the available information shows weaknessin this area. the main purpose of this study is to identify cultural concepts affecting thepolitical development of tabriz. to identify the effective concepts of political developmentin tabriz، a qualitative method was selected and data were collected using a semi-structuredinterview technique. the research sample includes 45 development specialists and cityofficials with executive positions. the sampling method was purposeful based on the methodused and the purpose of the research. for analysis، 3-step coding was used، which are; opencoding; axial coding and selective coding. the research data showed that experts believethat the city of tabriz has not achieved politically acceptable development. intervieweesconsider 5 concepts involved in the development of tabriz. the 5 concepts are “mass mediainefficiency”، “cultural capital”، “discrimination between center and periphery”، “ethnicdiscrimination” and “gender discrimination”. the main theme of this research is “weaknessof cultural governance (dysfunction of the cultural sub-system)”. the interviewees’ answersshowed that the main weakness and disorder in the cultural subsystem has caused problemsin the political subsystem. the research findings are also consistent with the theories of lipst،hall، wallerstein، wiener and social identity theory.