تحلیل شاخص‌های سیاست‌های هویتی اسلام‌گرا در عربستان

هدف: اسلام‌گرایی در عربستان که مبتنی بر قرائت وهابی از اسلام است، طیف حداکثری‌ را در جامعه سعودی تشکیل می‌دهد. باوجود این که طیف‌های حداقلی؛ مانند شیعیان و سایر فرق سنی در عربستان وجود دارند، اما به خاطر حاکمیت خاندان پادشاهی و وهابیت در حوزه‌های سیاسی و اجتماعی جامعه، عملاً چنین جریاناتی در جامعه اجازه ظهور و بروز سیاست‌های هویتی خویش را ندارند. از همین‌رو، سیاست‌های هویتی اسلام‌گرایی در عربستان بر اساس خوانش و قرائت اسلامِ وهابی و جریانات ذیل آن؛ مانند وهابیت رسمی، صحوی‌ها و جهادی‌ها می‌باشد؛ پرسش اصلی مقاله این است که شاخص‌های سیاست‌های هویتی اسلام‌گرا در عربستان سعودی کدامند؟روش: روش این پژوهش، تحلیل اسنادی است و جمع‌آوری اطلاعات به صورت کتابخانه‌ای و مصاحبه می‌باشد.یافته‌ها: اسلام‌گرایی به قرائت وهابی، یکی از پایه‌های اصلی هویتی عربستان سعودی بهشمار می‌رود و خاندان پادشاهی نیز مشروعیت خود را از آن می‌گیرد. در این عرصه بهطور انحصاری همه چیز در دستان وهابیت قرار دارد و  از پدیده تکثّر و پلورالیسم مذهبی در عربستان سعودی جلوگیری شده است. شاخص‌های سیاست‌های هویتی اسلام‌گرایی، از دل جریاناتی همچون وهابیت رسمی، صحوی‌ها و جهادی‌ها بیرون می‌آید.نتیجه‌گیری: پس از بررسی زمینه‌ها، مولفه‌ها، اهداف، چالش‌ها و موانع جریانات اسلام‌گرایی، شاخص‌های سیاست‌های هویتی اسلام‌گرا مشخص شدند که عبارتند از: مشروعیت دادن به اقدامات و تصمیمات حکومت سعودی، مخالفت و ضدیّت با فرهنگ و مضامین غربی، تکفیر و جهاد با مشرکان، اقدامات تبعیضآمیز علیه شیعیان و محروم کردن آنها از حقوق اوّلیّه زندگی، قوانین سختگیرانه علیه زنان و بی‌هویت‌شدن آنها، مخالفت و ضدیّت با لیبرال‌ها و سکولارها، نظام آموزشی و حقوقی مبتنی بر آموزه‌های وهابیت، مخالفت با دموکراسی و نفی مشارکت سیاسی مردم، گسترش و تبلیغ وهابیت، تاکید بر سنت‌گرایی و مخالفت با مدرنیته.

analysis of the characteristics of islamist identity policies in saudi arabia

objective: islamism in saudi arabia, which is based on the wahhabi reading of islam, forms the maximum spectrum in saudi society. despite the minimal spectra, like the shiites and other sunni sects, there are in saudi arabia, but due to the rule of the royal family and wahhabism in the political and social spheres of society, in practice, such currents in society are not allowed to emerge and manifest their identity policies. hence, the islamist identity policies in saudi arabia are based on the reading of wahhabi islam and its currents, like official wahhabism, sahihs and jihadists. the main question of the article is what are the characteristics of islamist identity policies in saudi arabia? method: the method of this research is documentary analysis and data collection is in the form of library and interview.results: islamism in wahhabi reading is one of the main foundations of saudi arabia’s identity and the royal family derives its legitimacy from it. in this area, everything is exclusively in the hands of wahhabism, and the phenomenon of religious pluralism and pluralism in saudi arabia has been prevented. the hallmarks of islamist identity policies stem from currents such as official wahhabism, sahihs, and jihadists.conclusion: after examining the backgrounds, components, goals, challenges and obstacles of islamist currents, the characteristics of islamist identity policies were identified, which are: legitimizing the actions and decisions of the saudi government, opposing western culture and themes, takfir and jihad against polytheists, discriminatory measures against shiites and depriving them of basic rights to life, strict laws against women and their anonymity, opposition and opposition to liberals and secularists, educational system and legal system based on the teachings of wahhabism, opposition to democracy and denial people’s political participation, the spread of wahhabism, the emphasis on traditionalism and opposition to modernity.