کاربست نظریه «فضای دورگه» در جنبش 14 فوریه بحرین
|
|
|
|
|
|
|
|
نویسنده
|
حاتمی محمدرضا ,بیگی علیرضا
|
|
منبع
|
مطالعات سياسي جهان اسلام - 1397 - دوره : 7 - شماره : 3 - صفحه:101 -119
|
|
چکیده
|
رسانههای ارتباطجمعی، شبکههای تلویزیونی و ماهوارهای، اینترنت و شبکههای اجتماعی اینترنتی یا رسانههای اجتماعی در جنبشهای اجتماعی نوین کشورهای جهان نقش فراوانی داشتهاند. یکی از این کشورها مجمعالجزایر بحرین است که در سال 2011 تحت تاثیر فعالیتهای جوانان در فضای اینترنت شاهد تظاهرات و جنبشهایی بوده است. جوانان بحرینی همزمان با پیروزی انقلابهای تونس و مصر و تحولات لیبی، مردم را از طریق شبکههای اجتماعی اینترنتی به جنبش دعوت کرده و از طریق آن نیز به هدایت جنبش میپرداختند اما درنهایت نتوانستند به پیشبرد موفقیتآمیز جنبش بپردازند. پژوهش حاضر در پی این است تا به روش توصیفیتحلیلی مبتنی بر دادههای کتابخانهای و مصاحبه نخبگانی، ابتدا به توضیح نظریه «فضای دورگه» مطرحشده از سوی مانوئل کاستلز(manuel castells) بپردازد، سپس میزان تطبیق این نظریه با جنبش اخیر بحرین موسوم به «جنبش 14 فوریه» را مورد ارزیابی قرار دهد. سوال اصلی پژوهش عبارت است از اینکه نظریه فضای دورگه کاستلز چیست و چگونه در جنبش 14 فوریه بحرین کاربست مییابد. سوالات فرعی این مقاله نیز از این قرار است که اینترنت و شبکههای اجتماعی اینترنتی تا چه میزان در جنبش 14 فوریه بحرین تاثیرگذار بودهاند؟ کدامیک از شبکهای اجتماعی اینترنتی نقش محوری در تحولات بحرین در سال 2011 داشتهاند؟ چه عواملی موجب ناکامی و عدم پیروزی جنبش 14 فوریه بحرین شده است؟ یافتههای این پژوهش حاکی از این است که فضای دورگه که شامل شبکههای اجتماعی اینترنتی و فضای عمومی و نمادین در جنبشها است، نقش مهمی در جنبش 14 فوریه بحرین داشته و بهخوبی در آن کاربست یافته است. نظام بحرین پس از اینکه متوجه شد فضای دورگه عامل پیشبرد جنبش 14 فوریه بحرین است، با قطع مقطعی اینترنت و تخریب میدان لولو بهعنوان فضای عمومی و نمادین جنبش، درصدد مهار فضای دورگه جهت سرکوب جنبش 14 فوریه برآمد.
|
|
کلیدواژه
|
جنبشهای اجتماعی، کاستلز، اینترنت، بحرین، جنبش 14 فوریه، آل خلیفه
|
|
آدرس
|
دانشگاه پیام نور, گروه علوم سیاسی, ایران, دانشگاه امام صادق (ع), ایران
|
|
|
|
|
|
|
|
|
|