مطالعه تطبیقی خط ‌ مشی سیاسی سلفیت اصلاحی - تنویری و سلفیت جهادی - تکفیری

مواضع نظری و عملی گروه‌های سلفی در پی دگرگونی شرایط تاریخی– اجتماعی و الزامات سیاسی، در معرض تحول و تغییر بوده است. جنبش سلفیه به‌عنوان یکی از حرکت‌های تاثیرگذار در جهان اسلام طی صد سال اخیر، محرک و موجد جنبش‌های سیاسی و اجتماعی در کشورهای اسلامی بوده است. تعارضات در نظریه و عمل سلفی‌گری خود موجب تقابل میان اعضای گروه‌های سلفی در جهان اهل سنت شده است که شعبات مختلف جنبش‌های سلفی اخوانی و وهابی، نمونه بارز این واقیعت است. هدف این پژوهش، تجزیه تحلیل وجوه افتراق و اشتراک فکری و عملی سیاسی سلفی اصلاحی تنویری با سلفی‌گری جهادی – تکفیری است. مهمترین سوال در این زمینه این است که چه تفاوت و تشابهی میان اندیشه و خط‌مشی سیاسی سلفی اصلاحی تنویری و سلفی جهادی تکفیری وجود دارد؟ فرضیه پژوهش حاضر این بود که میان آن دو علیرغم مبانی عام نظری مشترک، در شیوه تحقق حکومت اسلامی، جهاد و اصلاح جامعه، تفاوت اساسی وجود دارد که یکی طریق مسالمت و دیگری شیوه خشونت را برای احیای اسلام دنبال می‌کند. با گسترش این خط‌مشی‌ها در خاورمیانه و اهمیت مواضع ایران در قبال این تحولات، پرداختن به موضوع سلفیت، اهمیت خاص دارد که مبین ضرورت پژوهش در باره این موضوع است. پژوهش حاضر بر مبنای روش تحقیق تاریخی تطبیقی و از نوع توصیفی تحلیلی به این نتیجه رسید که علیرغم مبانی نظری مشترک میان سلفی‌گری اصلاحی تنویری و سلفی‌گری جهادی– تکفیری، در شیوه عملی تحقق حکومت اسلامی و جهاد و اصلاح جامعه، تفاوت‌های بارز و حاد میان آن دو وجود دارد.