تصویر سینماگران بر پرده سینما: تحلیل جامعه شناختی بازنمایی هنرمندان سینما در فیلم های «خوک» و « رد کارپت »

سینما به‌عنوان یکی از مهم‌ترین ابزارهای هنری، رسانه‌ای و فرهنگی از زوایای مختلفی مورد بررسی و بحث قرار گرفته است، به‌خصوص در زمینه‌ی جامعه‌شناسی و تاثیر متقابلی که بین آن و جامعه است. جامعه‌شناسی را می‌توان مطالعه‌ی سیستماتیک جوامع بشری دانست که توجه خاصی به نظام‌های صنعتی مدرن می‌کند. مطالعه‌ی جامعه‌شناسی هنر در ساده‌ترین تعریف آن به بررسی رابطه‌ی هنر و جامعه می‌پردازد. سینما به‌عنوان هنر صنعت مورد اقبال توده‌های مردم، همواره یکی از مهم‌ترین بسترهای بازنمایی مسائل در جامعه بوده است. در سال‌های اخیر با گسترش فناوری اطلاعات و ارتباطات و همچنین افزایش فعالیت هنرمندان در مسائل اجتماعی و سیاسی در جامعه و پررنگ‌تر شدن حضور آنان در زندگی مردم، مسئله‌ی بازنمایی تصویر هنرمندان در رسانه‌ها و بر پرده سینما اهمیت بیشتری یافته است. پژوهش حاضر باهدف بررسی چگونگی بازنمایی هنرمندان سینما در سینمای ایران و با استفاده از رویکرد بازتاب در جامعه‌شناسی هنر و روش تحلیل مضمون انجام شده است. بدین‌منظور و برای بررسی هدفمندتر پنج محور مطالعاتی قابل‌بررسی در آثار سینمایی به‌عنوان شاخص‌های بازنمایی سینماگران تدوین و انتخاب شد که شامل جنسیت، محل جغرافیاییِ فعالیت هنری، طبقه‌ی اقتصادی، رابطه‌ی سینماگر با سایر هنرمندان سینما و رابطه‌ی سینماگر با مخاطبین و مردم جامعه است. در این پژوهش، فیلم «‌رد کارپت» و «‌‌‌خوک» به‌عنوان آثار مطرح و متاخر در زمینه‌ی بازنمایی هنرمندان سینما مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان می‌دهد ‌‌رد کارپت با نگاهی هجو گونه به انتقاد از شایسته‌سالاری در سینمای ایران، حضور سینماگران ایرانی در جشنواره‌های خارجی و همچنین ارتباط میان سینماگران ایرانی و مردم می‌پردازد. ‌‌‌خوک نیز با نگاه پسامدرنی و زبان هجو از فضاهای روشنفکری هنرمندان، روابط پوشالی میان آن‌ها و تاثیر فضای مجازی در روابط مردم طبقه متوسط و هنرمندان سینما انتقاد کرده و همچنین به شالوده شکنی تصویر آرمانی هنرمندان می‌پردازد.

image of cinema artists on the screen:sociological analysis of the representation of cinema artists in the movies pig and red carpet

cinema as one of the most important artistic, media and cultural tools has been investigated and discussed from different angles, especially in the field of sociology and the mutual influence between cinema and society has always been emphasized. sociology can be considered the systematic study of human societies, which pays special attention to modern industrial systems. the study of the sociology of art in its simplest definition examines the relationship between art and society. cinema, as an art industry favored by the masses, has always been one of the most significant platforms for representing issues in society. with the development of information and communication technology in recent years, as well as the increasing activity of artists in social and political issues in society, the issue of representing the image of artists in the media has become more considerable. using the reflection approach in the sociology of art and the method of content analysis, the aim of this study was to investigate how cinema artists are represented in iranian cinema. to reach a purposeful analysis, five central concepts, applicable to cinematic works, were selected and developed as the indicators of artists' representation which include gender, geographical location of artistic activity, economic class, artists' relation with other artists and artists' relation with the audience and people. “pig” and “red carpet” were selected as two of the most recent works in the field of representation of cinema artists. the results show that red carpet satirically criticizes meritocracy in iranian cinema, the presence of iranian filmmakers in foreign festivals, and the relation between them and people. “pig” criticizes the intellectual atmosphere between artists, the fake relation between them and the influence of cyberspace on the relation between middle class people and cinema artists with a postmodern look and satirical language, and also shakes the foundations of the ideal image of artists.