تبیین شیوه تمرینی فضاساز/بدنمند در تئاترهای بدن‌محور بر اساس آرای مرلوپونتی

تئاتر بدن‌محور گونه‌ای از تئاتر است که در آن بدن و ادراک بدنی بازیگران به‌عنوان شاخص اصلی اجرا محسوب می‌شود و داستان و درون‌مایه‌ی اثر از طریق حرکات فیزیکی و کنش‌های بدنی بازیگران روایت می‌شود. در طی سال‌های اخیر مطالعات بینارشته‌ای در تدوین نظریه‌های پیشرو تئاتری نقش به‌سزایی ایفا کرده‌اند و موجب شکل‌گیری مباحث جدید و متنوع در مطالعات تئاتری شده‌اند؛ ازاین‌رو نقش مطالعات بینارشته‌ای در تدوین و شکل‌گیری نظریه‌های نوین اجرایی تئاتر غیرقابل‌انکار است. یکی از مهم‌ترین رویکردهای فلسفی که مورد اقبال تئوریسین‌های هنرهای اجرایی و مطالعات تئاتری قرارگرفته رویکرد «پدیدارشناسی تئاتر» متاثر از رویکرد فلسفی مرلوپونتی است. در این مقاله به درهم‌تنیدگی فلسفه و عمل تاکید می‌شود که چگونه می‌توان زمینه‌ی مشترک و پتانسیلی جدید برای درک فرایندهای تمرینی در تئاترهای بدن‌محور به‌وجود آورد و در این حوزه، می‌توان رویکرد مفهومی جدیدی را برای درک مفهوم بدنمندی در فرایند تمرین تئاتری مبتنی بر شیوه‌ی تمرینی فضاساز/بدنمند ایجاد کرد. هدف این مقاله تبیین عناصر و ویژگی‌های شیوه‌ی تمرینی فضاساز/بدنمند مبتنی‌بر مفاهیم پدیدارشناسی مرلوپونتی است. این مقاله با روش توصیفی‌‌تحلیلی و با بهره‌گیری از منابع کتابخانه‌ای و اینترنتی، درصدد پاسخ به این سوال است که چگونه می‌توان بر اساس مفاهیم پدیدارشناسی مرلوپونتی بستری مناسب برای مطالعه، تبیین و تحلیل پدیدارشناسانه شیوه‌ی تمرینی فضاساز/بدنمند در تئاترهای بدن‌محور فراهم آورد؟ براساس رویکرد پدیدارشناسی و آرای مرلوپونتی، نتیجه‌ی به‌دست‌آمده نمایان‌گر این است که در شیوه‌ی تمرینی فضاساز/بدنمند بدن «بازیگر‌اجراگران» به‌عنوان عنصر قالب و بستر اصلی فرایند خلق رویدادها در فرایند تمرین نقش اساسی را ایفا می‌کند. این شیوه‌ی تمرینی با تاکید بر مفهوم «بازیگر‌اجراگر» و مفهوم «بازتاب بدنمند» روشی برای فرایند تمرین بدنمند پیشنهاد می‌دهد که مبتنی‌بر شاخصه‌های همچون «تجربه بدنمند بازیگر‌اجراگران در فرایند تمرین»، «درهم‌تنیدگی من‌‌دیگری با یکدیگر در جایگاه سوژه‌‌ابژه در جهان زیسته تمرین»، «ادراک بدنمند مشارکت‌کنندگان با تمامی اجزا و عناصر و اشیاء موجود در فضا/محیط تمرین» و «ادراک بدنمند/حسی اجراگران در مواجهه با جهانی که با آن در تعامل هستند» به اکتشاف مجدد فضا/محیط تمرین تاکید می‌کند.

explaining embodied/ space making rehearsal processes of body centered performances based on merleau ponty's ideas

the theorizing process in the field of bodily exercise processes is significantly based on merleau ponty's concept of corporeality and sensory perception of the rehearsal process as a bodily function. in order to reach the body's understanding of the rehearsal process, it is not only necessary to explain the body in terms of philosophical paradigms, but it is also necessary to explain the characteristics of  embodied/ space making rehearsal processes based on merleau ponty's ideas. in this article, the intertwining of philosophy and practice is emphasized in order to understand  how a common ground and a new potential for understanding the training processes in body oriented performances can be achieved, and in this field, a new conceptual approach can be used to understand the concept of physicality in the rehearsal process based on the training method. the purpose of this article is to explain the elements and characteristics of an embodied/space making rehearsal method based on the concepts of merleau ponty's phenomenology. this article, with a descriptive analytical method and using library and internet resources, tries to answer the question of how, based on merleau ponty's concepts of phenomenology, a suitable context can be found for the study, explanation and phenomenological analysis of the practice of creating space. based on the phenomenological approach and merleau ponty's ideas, the obtained result shows that in the training method of an embodied/ space making rehearsal, the body of the actor performers plays an essential role as an element of the template and the main platform of the process of creating events in the training process. this method of training by emphasizing the concept of actor performer and the concept of embodied reflection suggests a method for the process of embodied training based on indicators such as the embodied experience of actors performers in the process of training, the interweaving of self other with each other in the position of subject object in the lived world of training ,the bodily perception of the participants with all the components and elements and objects in the space/ rehearsal environment and the bodily/ sensory perception of the performers in the face of the world with which they interact and highlights the rediscovery of the space/ rehearsal environment. in this situation, the actors performers enter a state of being/ doing at that moment and continuously adjust themselves to the changes in the space/ rehearsal environment. this method creates countless expansion and diversity in the process of creating events that can be examined and analyzed based on phenomenology and merleau ponty's terms.