اثر تیمارهای مختلف خواب شکنی بر بهینه‌سازی جوانه‌زنی بذرهای خوشاریزه (echinophora platyloba)

خوشاریزه، گیاهی علفی چند ساله و معطر از خانواده چتریان است که از برگ های آن به عنوان چاشنی و نگه دارنده مواد غذایی استفاده می کنند و اندام هوایی آن دارای خاصیت دارویی است. هدف از این تحقیق، بررسی تیمارهای سرمادهی مرطوب (0، 30، 45، 70 و 90 روز)، اسید جیبرلیک (0، 500، 1000 و 2000 میلی گرم در لیتر)، خراش دهی به تنهایی و ترکیب هم زمان این تیمارها جهت شکست خواب بذرهای خوشاریزه است. خواب بذرها فقط پس از سرمادهی مرطوب 90 روزه شکسته شد و پیش تیمار جیبرلین تنها در بالاترین غلظت توانست باعث جوانه زنی 33 درصدری بذرها شود. بالاترین درصد (50 درصد) و سرعت جوانه زنی (3 دانه در روز) در تیمار سرمادهی مرطوب 45 روزه به همراه تیمار جیبرلین 1000 میلی گرم در لیتر حاصل شد. کمترین سرعت جوانه زنی در تیمارهای سرمادهی 90 روزه، جیبرلین 500 و 2000 میلی گرم در لیتر به‌ترتیب توام با سرمادهی مرطوب70 و 30 روزه حاصل شد. تیمار خراش دهی به تنهایی یا توام با دیگر تیمارهای اثری بر جوانه‌زنی بذرها نداشت. بذرهای موجود در پوشش میوه شیزوکارپ نتوانستند جوانه زنی نمایند. با توجه به نتایج حاصل، خواب بذرهای خوشاریزه ترکیبی از خواب فیزیولوژیکی و مرفولوژیکی است و پوشش میوه دارای ترکیبات بازدارنده شیمیایی است که پراکنش بذرها را تسهیل می نماید.

the effect of different seed dormancy breaking treatments on optimizing seed germination of echinophora platyloba

echinophora platyloba is an aromatic perennial plant belonging to the family apiaceae which is used as food seasoning and persevering in iran and the shoots have medicinal properties. this study aimed to investigate treatments of moist chilling (0,30, 45, 70 and 90 days), gibberellic acid (ga3; 0, 500, 1000 and 2000 mg/l) and scarification alone or a combination of these treatments for breaking seed dormancy of e. platyloba. the dormancy of the seeds was broken only after 90 days of moist chilling. pretreatment ga only at the highest level (2000 mg/l) could induce seed germination (gp; 33%), the highest gp (50%) and germination index (gr; 3 seeds per day) was recorded in moist chilling treatment 45 days with ga3 treatment of 1000 mg/l. the lowest of gr was related to moist chilling treatment for 90 days and moist chilling treatment for 30 and 70 days with ga3 treatments of 500 and 2000 mg/l. the scarification treatment alone or combined with other treatments does not affect germination parameters.