کووید 19، درماندگی مالی و اجتناب مالیاتی

شرکت‌هایی که در وضعیت درماندگی مالی قرار دارند، به دنبال راه‌هایی برای کاهش خروج وجه نقد ناشی از مالیات هستند. صرفه‌جویی مالیاتی یک منبع تامین مالی داخلی است که با تشدید محدودیت‌های مالی در طول دورۀ شیوع کووید19 اهمیت آن برای شرکت‌ها دوچندان می‌شود؛ ازاین‌رو، این شرکت‌ها با احتمال بیشتری درگیر اجتناب مالیاتی می‌شوند. هدف پژوهش حاضر بررسی تاثیر درماندگی مالی بر اجتناب مالیاتی و چگونگی این تاثیر در دورۀ شیوع کووید19 است. داده‌های پژوهش شامل 162 شرکت پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران طی دورۀ 1396 تا 1401است. به‌منظور برازش مدل‌های رگرسیونی پژوهش از روش حداقل مربعات تعمیم‌یافته استفاده شده است. یافته‌ها حاکی از آن است که درماندگی مالی بر اجتناب مالیاتی تاثیر مثبت و معناداری دارد؛ بنابراین، در کل دورۀ پژوهش، شرکت‌هایی که درماندگی مالی بیشتر داشته‌اند، بیشتر درگیر اجتناب مالیاتی بوده‌اند؛ به‌علاوه، شیوع کووید19 در رابطۀ بین درماندگی مالی و اجتناب مالیاتی اثر تعدیلی معناداری ندارد. پژوهش حاضر ضمن توسعۀ ادبیات موجود دربارۀ تاثیر درماندگی مالی بر اجتناب مالیاتی، به درک اثر بحران‌های مالی در نتیجۀ شیوع کووید19 بر این رابطه کمک می‌کند. برخلاف انتظارات حاصل از فرضیه‌ها، یافته‌ها حاکی از تاثیرنداشتن معنادار کووید19 بر رابطۀ بین درماندگی مالی و اجتناب مالیاتی است؛ ازاین‌رو، انجام سایر پژوهش‌ها در این حوزه با در نظر گرفتن اثر فاکتورهای خاص دوران شیوع کووید19 ازجمله اعطای بخشودگی مالیاتی می‌تواند به توسعۀادبیات کمک کند.

the effects of covid-19 on financial distress and tax avoidance

financially distressed firms are actively seeking ways to minimize tax-related cash outflows. during the covid-19 pandemic, as financial constraints intensified, tax savings emerged as a vital source of internal financing for these firms. as a result, financially distressed firms are more likely to adopt tax avoidance strategies. this study aimed to investigate the impact of financial distress on tax avoidance and how this relationship manifested during the covid-19 pandemic. the research sample consisted of 162 firms listed on the tehran stock exchange (tse) from 2017 to 2022. the findings revealed that financial distress had a positive and significant effect on tax avoidance, indicating that firms experiencing greater financial distress were more likely to engage in tax avoidance throughout the study period. additionally, the covid-19 pandemic did not significantly moderate the relationship between financial distress and tax avoidance. while this study contributed to the existing literature on the effects of financial distress on tax avoidance, it also enhanced our understanding of how financial crises, particularly those resulting from covid-19, influenced this relationship. moreover, contrary to the initial research hypotheses, the findings suggested that covid-19 did not significantly impact the relationship between financial distress and tax avoidance.