تاثیر راهبردهای سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در مقابله با خشکسالی (مطالعه موردی: روستاهای شهرستان باوی از توابع استان خوزستان)

هدف: درک و شناخت دقیق از ظرفیت سازگاری در جوامع روستایی این امکان را فراهم می‌کند تا در موقعیت‌های اقلیمی گوناگون و منطبق با توانایی‌های روستاییان، راهبردهایی اجرا شود که به کاهش آسیب‌های ناشی از خشکسالی و ارتقای زیست‌پذیری آنان کمک کند. از این‌رو، پژوهش حاضر با هدف شناسایی تاثیر مولفه‌های ظرفیت سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در مقابله با خشکسالی انجام شد. روش پژوهش: در این تحقیق از فن پیمایش با رویکرد کمی برای جمع‌آوری و تجزیه و تحلیل داده‌ها استفاده شد. جمع‌آوری داده‌ها با استفاده از ابزار پرسشنامه انجام پذیرفت و مدل‌سازی معادلات ساختاری با نرم‌افزار smartpls برای تعیین تاثیر مولفه‌های ظرفیت سازگاری بر متغیر وابسته‌ی زیست‌پذیری خانوارهای روستایی در شرایط خشکسالی انجام شد. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه سرپرستان خانوارهای کشاورز روستایی در شهرستان باوی استان خوزستان می‌شود که از بین آنان 347 نفر به روش نمونه‌گیری سیستماتیک انتخاب شدند.یافته‌ها: بر اساس یافته‌های ماتریس راهبردهای سازگاری، به ترتیب تغییر زمان کاشت محصول، تغییر زمان برداشت، استفاده از پس‌انداز، مبادله کالا به کالا و روی آوردن به فعالیت‌های غیر زراعی از مهم‌ترین اقدامات کشاورزان در شرایط خشکسالی شناسایی شدند. نتایج مدل‌سازی معادلات ساختاری نیز نشان داد که هر پنج فرضیه‌ی مربوط به دانش، میزان استفاده، وجود منابع و نهاده‌ها، دسترسی به منابع و مشاوره دریافتی در رابطه با راهبردهای سازگاری بر زیست‌پذیری خانوارهای روستایی تاثیر مثبت و معنی‌داری دارد.نتیجه‌گیری: در این راستا، سرمایه‌گذاری در توسعه دانش و مهارت‌های کشاورزان، درک اهمیت مشاوره‌های ترویجی در تصمیم‌گیری‌های هوشمندانه، بهبود دسترسی به منابع و به‌کارگیری راهبردهای موثر برای مقابله با خشکسالی، از مهم‌ترین توصیه‌های این پژوهش است.

the impact of adaptation strategies on the livability of rural households in coping with drought (a case study of bavi county, khuzestan province)

objective: a precise understanding of adaptive capacity in rural communities allows for the implementation of strategies tailored to different climatic conditions and the capabilities of rural populations. these strategies help reduce drought-related damages and enhance livability. this study aims to identify the impact of adaptation capacity components on the livability of rural households in the face of drought.method: a quantitative survey approach was used to collect and analyze data. the study employed a questionnaire as its primary data collection tool, and structural equation modeling (sem) was performed using smartpls software to determine the impact of adaptive capacity factors on rural household livability under drought conditions. the target population were all rural farming households in bavi county, khuzestan province and the sample size was 347 household heads, selected using systematic sampling.findings: the adaptation strategy matrix identified five key drought response measures used by farmers: 1. changing planting schedules, 2. modifying harvest times, 3. using savings, 4. bartering goods, 5. engaging in non-agricultural activities. structural equation modeling (sem) results confirmed that five key hypotheses including knowledge, utilization level, availability of resources and inputs, access to resources, and advisory services had a positive and significant impact on rural household livability during drought conditions.conclusion: to enhance rural households’ resilience to drought, the study recommends:investing in knowledge and skill development for farmers,recognizing the importance of agricultural extension services in smart decision-making,improving access to resources, andimplementing effective adaptation strategies.