بررسی تطبیقی حضور سیاسی-اجتماعی زنان در اندیشه اسلامی و نگرش فمینیستی

حضور سیاسی-اجتماعی زنان در جامعه اسلامی یکی از مسائل چالشی عصر حاضر است. در این زمینه شاهد طیفی از نظرات هستیم که دو سر آن را می‏توان افراط و تفریط نامید. آیت‎الله خامنه‏ایa ضمن نقد این دیدگاه‎ها، الگوی دیگری از حضور سیاسی-اجتماعی زنان را معرفی کرده است. همچنین آمنه ودود به‎عنوان برجسته‏ترین شخصیت منسوب به جریان موسوم به فمینیسم اسلامی بر رویکرد اسلامی حضور زنان در جامعه تاکید دارد. مقاله حاضر با روش تطبیقی به دنبال این سوال است که حضور سیاسی-اجتماعی زنان در اندیشه اسلامی و نگرش فمینیستی با تمرکز بر دیدگاه‎های رهبر معظم انقلاب و آمنه ودود چه تفاوتی با یکدیگر دارند. ازاین‎رو پس از تبیین دیدگاه مهم‎ترین اندیشمندان این دو جریان (آیت‎الله خامنه‎ای و آمنه ودود)، نظرات مذکور به‎صورت متناظر دسته‎بندی‎شده و نکات اشتراک و افتراق نقد و بررسی می‏شوند. آمنه ودود با تکیه بر مفهوم توحید، دو الگوی «هرمنوتیک توحیدی» و «طرح‏واره توحیدی» را مطرح کرده و برخی ملاحظات اسلامی برای حضور اجتماعی زن را نادیده می‏گیرد. درحالی‎که رهبر معظم انقلاب(دام ظله) ضمن تاکید بر لزوم حضور سیاسی-اجتماعی زن مسلمان، عدالت جنسیتی را معتبر‏تر دانسته و نگاهی متعادل میان نقش خانوادگی زن و حضور او در جامعه ارائه می‏دهد.

comparative study of the socio-political presence ofwomen in islamic thought and feminist perspective

the socio-political presence of women in islamic society is one of the challenging issues of the present era. in this regard, we observe a range of opinions that can be called extremes and exaggerations. ayatollah khamenei has criticized these views and introduced another model of the socio-political presence of women. also, amina wadud, as the most prominent figure associated with the movement known as islamic feminism, emphasizes the islamic approach to the presence of women in society. the present article, using a comparative method, seeks to answer the question of how the socio-political presence of women in islamic thought and the feminist perspective differ from each other, focusing on the views of the supreme leader of the islamic revolution and amina wadood. therefore, after explaining the views of the most important thinkers of these two movements (ayatollah khamenei and amina wadud), the mentioned views are categorized accordingly and the points of commonality and distinction are examined. relying on the concept of monotheism, amina wadud proposes two models of monotheistic hermeneutics and monotheistic schema and ignores some islamic considerations for women's social presence. while the supreme leader of the revolution emphasizes the necessity of the social-political presence of muslim women, he considers gender justice more valid and presents a balanced view between the family role of women and their presence in society.