>
Fa   |   Ar   |   En
   تپه قبرستان دره شهر :گورستانی از دوره ی مفرغ قدیم در پیشکوه  
   
نویسنده مظاهری خداکرم
منبع پژوهش هاي باستان شناسي ايران - 1394 - دوره : 5 - شماره : 9 - صفحه:67 -86
چکیده    در این مقاله سفال‌های گردآوری شده در بررسی‌های باستان‌شناسی‌ تپه قبرستان دره‌شهر مطالعه و تحلیل شده است. این محل، یک گورستان مرتبط با استقرارهای کوچ‌نشینی است که در شمال‌غرب شهر دره‌شهر و در جنوب‌شرق استان ایلام واقع است. تپه قبرستان دره‌شهر نخستین‌بار در جریان بررسی‌های باستان‌شناسی منطقه در سال 1384 شناسایی گردید و در سال 1385 دوباره مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بررسی‌های باستان‌شناسی حاکی از این است که به احتمال زیاد این گورستان در ربع دوم هزاره سوم ق.م. شکل گرفته است. نیمه‌ی نخست هزاره سوم ق.م. یکی از دوره‌های مهم باستان‌شناسی حوزه‌ی زاگرس‌مرکزی است که تغییر و تحولات فرهنگی عمیقی در این دوره رخ داده است. یکی از مهم‌ترین این تحولات ظهور ناگهانی سنت سفال منقوش یک‌رنگ شوش iva / گودین iii است که بیش از یک هزاره دوام آورد و در سراسر زاگرس‌مرکزی گسترش یافته است. توسعه این سنت سفال‌گری موجب شد که زاگرس‌مرکزی در بیشتر دوران مفرغ به شکل یک حوزه فرهنگی مستقل خودنمایی کند. از ابهامات مرتبط با سنت سفال منقوش یک‌رنگ شوش iva / گودین iii چگونگی شکل‌گیری آن و نیز گسترش سریع آن است. از سوی دیگر، مشخص نیست که این سنت سفال‌گری اولین‌بار در چه نواحی ظهور نمود. سفال‌های تپه قبرستان دره‌شهر بیشترین و نزدیک‌ترین تشابهات را با سفال‌های دوره شوش iii، به‌ویژه سفال‌های مکشوف از لایه‌های 1315 شهر شاهی i (شوش iiic) دارند. در واقع، مطالعه سفال‌های تپه قبرستان دره‌شهر نشان می‌دهد که در دره‌های جنوبی زاگرس‌مرکزی، پیش از شکل‌گیری سنت سفال منقوش یک‌رنگ شوش iva / گودین iii، سنت سفال آغازعیلامی (مراحل iiib – iiic شوش) رایج بوده است. نتایج این تحقیق نشان‌دهنده‌ی نفوذ فرهنگ آغازعیلامی در دره‌های جنوبی زاگرس‌مرکزی و نقش مهم آن در شکل‌گیری سنت سفال منقوش یک‌رنگ شوش iva / گودین iii است. به نظر می‌رسد که سنت سفال منقوش یک‌رنگ، ابتدا در برخی دره‌های جنوبی زاگرس‌مرکزی توسعه یافته است.
کلیدواژه تپه قبرستان دره شهر، استان ایلام، آغازعیلامی، زاگرس مرکزی، دوره ی مفرغ قدیم
آدرس دانشگاه آزاد اسلامی واحد ایلام, گروه باستان شناسی, ایران
پست الکترونیکی kh.mazaheri@yahoo.com
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved