>
Fa   |   Ar   |   En
   بررسی نظام پیمون در معماری هخامنشی: مطالعه ی موردی کاخ آپادانا و صد ستون  
   
نویسنده جوانمردی فاطمه ,ملازاده کاظم ,محمدیان منصور صاحب
منبع پژوهش هاي باستان شناسي ايران - 1398 - دوره : 9 - شماره : 22 - صفحه:123 -142
چکیده    دوره‌ی هخامنشی یکی از اعصار طلایی فرهنگ و تمدن ایرانی است که در آن هنر و معماری اعتلا پیدا می‌کند. در این دوره‌ی معماری هخامنشی با تکیه‌بر میراث سایر تمدن‌های باستان، به ترکیبی نوین و پیشرفته در استفاده از پیمون دست‌یافت که پیش از آن، هرگز مشاهده نشده بود؛ و آن مشتمل‌بر استفاده از شبکه‌بندی پنهان و خشت به‌عنوان پیمون است. متاسفانه ابهامات اساسی در ارتباط با شکل‌گیری و سیر تحول و تغییرات پیمون معماری دوره‌های مختلف تاریخی ایران وجود دارد. تمرکز این پژوهش برروی مطالعه‌ی روشمند نظام پیمون در معماری هخامنشی تخت‌جمشید است. روش تحقیق این پژوهش توصیفیِ تاریخیتحلیلی است که جمع‌آوری اطلاعات آن با استفاده از اسناد و نقشه‌های کتابخانه‌ای، مشاهده و ثبت میدانی و روش تحلیل و آنالیز اطلاعات هم به کمک نرم‌افزار مَتلب و اتوکد صورت گرفته است. این پژوهش در راستای پاسخ به پرسش‌هایی هم‌چون: مبانی شکل‌گیری نظام پیمون هخامنشی، میزان تاثیرپذیری معماری این دوره از نظام‌های رایج پیمون و بررسی پیمون رایج در دو کاخ آپادانا و صدستون می‌باشد. نتایج حاصل از بررسی‌ها، نشان می‌دهد که اساس نظام پیمون هخامنشی بر پایه‌ی پیمون خشتی و ابعاد استاندارد خشت‌های متداول این دوره (13×33×33 سانتی‌متری) شکل‌گرفته است؛ همچنین، این نظام تحت‌تاثیر نظام پیمون خشتی رایج در بابل و نیز متاثر از واحدهای اندازه‌گیری طول در یونان بوده است. پیمون رایج در این دو کاخ «ذراع شاهی» و «ذراع» است که در ارتباط مستقیم با کاربری کاخ‌ها مورد استفاده بوده است. نظام پیمون در معماری تخت‌جمشید سنتی ترکیبی از پیمون خشتی بابلی و واحدهای اندازه‌گیری یونانی است. این نظام به کمک روش شبکه‌بندی مصری برروی پلان اجرا شده است و سنتی کاملاً ترکیبی، اما مستقل از سایر نظام‌های پیمون است.برآیند این تحقیق، هرگونه مطالعات پیشین در زمینه‌ی پیمون هخامنشی توسط مایکل رف و فردریش کرفتر را مردود می‌شمارد.
کلیدواژه نظام پیمون، معماری هخامنشی، شبکه‌بندی، تخت‌جمشید، کاخ آپادانا، صدستون
آدرس دانشگاه بوعلی سینا., ایران, دانشگاه بوعلی‌سینا., گروه باستان‌شناسی, ایران, دانشگاه بوعلی‌سینا., گروه معماری, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved