>
Fa   |   Ar   |   En
   تعامل الگوی فضایی مسجد – مدرسه‌های دوره قاجار با معماری وارداتی غرب (نمونه موردی مسجدمدرسه سپهسالار تهران)  
   
نویسنده سجادزاده حسن ,دریائی رحمت ,ابراهیمی محمدحسین ,مصری سارا
منبع پژوهش هاي باستان شناسي ايران - 1396 - دوره : 7 - شماره : 14 - صفحه:221 -240
چکیده    در عصر قاجار تعدادی از عناصر معماری غربی وارد معماری ایرانی شد. این عناصر، ابتدا تاثیر خود را بر ساختمان‌های سلطنتی و اعیانی، سپس بناهای عمومی و معماری مسکونی و بناهای مذهبی گذاشتند. تا زمانی‌که تکنیک به‌کار‌‌گرفتن آن‌ها وارد ایران نشده بود، زبان معماری در حد تکرار الگوی بعضی از عناصر باقی‌ماند یا در حد ایده گرفتن و ساختن آن به‌شیوه‌ای سنتی دگرگون نشد. تا آن زمان، تغییر آن با تزیینات و روحیه‌ای ایرانی بود؛ بنابراین نفوذ این عناصر در ساختمان‌ها و ترکیب آن با معماری ایرانی، سبکی متفاوت به‌وجود آورد و ساختمان‌هایی با این سبک جدید بنا شد. یکی از این نمونه‌ها، مسجد و مدرسه‌ی سپهسالار است. این مسجد، نخستین و بزرگ‌ترین مسجد و مدرسه‌ی عالی در شهر تهران و از نزدیک‌ترین تلفیق‌های میان معماری ایرانی و معماری مساجد استانبول است. در این مقاله، ویژگی‌های معماری دوره‌ی قاجار و میزان تاثیر غربی بر معماری این دوره پرداخته شده است. همچنین روند تاریخی در مسجد سپهسالار و نوآوری‌های به‌وجود آمده در عناصر تشکیل‌دهنده‌ی آن با توجه به نحوه‌ی تکامل این اجزا در بنا بررسی شده است. روش تحقیق استفاده شده، تحلیلیکیفی بوده و از روش جمع‌آوری اطلاعات به‌صورت میدانی و کتابخانه‌ای استفاده گردیده است. در این مقاله به سوالاتی چون: 1 عناصر تاثیرپذیرفته معماری مسجد سپهسالار از معماری غربی در دوره‌ی قاجار کدام‌اند؟ 2 تعامل الگوی معماری مسجدمدرسه‌ی سپهسالار با معماری غربی در چه سطحی می‌باشد؟ پاسخ داده می‌شود؛ هدف از بیان این سوالات رسیدن به‌میزان و نحوه‌ی نفوذ معماری اروپایی به معماری ایرانی می‌باشد. در ادامه‌ی بررسی‌های انجام گرفته، مسجدمدرسه‌ی سپهسالار با تاثیراتی که از معماری غربی در ساختار و تزیینات بنا به‌همراه داشته است؛ با بومی‌سازی و حفظ شخصیت معماری ایرانی ظاهری شبیه به معماری غربی (عثمانی) پیدا کرده است. اما به‌وضوح معماری این مسجدمدرسه، ایرانیاسلامی دوره‌ی قاجاری می‌باشد.
کلیدواژه دوره ی قاجار، عناصر معماری، معماری غربی، مسجدمدرسه ی سپهسالار
آدرس دانشگاه بوعلی سینا, دانشکده هنر و معماری, ایران, دانشگاه بوعلی سینا, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه, ایران, دانشگاه آزاد اسلامی واحد کرمانشاه, ایران
 
 

Copyright 2015
Islamic World Science Citation Center
All Rights Reserved