اثربخشی روان درمانی مثبت‌گرا بر سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت و خودمراقبتی بیماران قلبی- عروقی

مقدمه: اجرای مداخلات روانشناختی جهت ارتقاء سلامت روانشناختی و توانمندسازی بیماران قبلی-عروقی از اهمیت بالایی برخوردار است. بنابراین مطالعه حاضر با هدف تعیین اثربخشی روان درمانی مثبت‌گرا بر سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت و خودمراقبتی بیماران قلبی- عروقی انجام شد.روش کار: پژوهش حاضر نیمه‌آزمایشی با طرح پیش آزمون-پس آزمون با دوره پیگیری سه ماه و گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل تمامی بیماران قلبی- عروقی بودند که به بیمارستان قلب شهر بندر ماهشهر در نیمه دوم سال 1402 مراجعه کرده بودند؛ 32 بیمار به روش هدفمند انتخاب شدند و به روش تصادفی در دو گروه آزمایش (16 نفر) و کنترل (16 نفر) گمارده شدند و افراد گروه آزمایش به صورت فردی تحت 12 جلسه 60 دقیقه ای روان درمانی مثبت‌گرا قرار گرفتند. شرکت کنندگان به پروفایل سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت (والکر و همکاران، 1987) و مقیاس رفتار خودمراقبتی نارسای  قلبی اروپا (جارسما و همکاران، 2009) پاسخ دادند. داده‌ها با استفاده از تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر چند متغیری با نرم افزار spss-24  تجزیه و تحلیل شدند.یافته ها: نتایج نشان داد روان درمانی مثبت گرا به طور معنادار در پس‌آزمون منجر به بهبود سبک زندگی ارتقاء دهنده سلامت (p=0.01, f=18.29, η²=0.38) و خودمراقبتی (p=0.01, f=9.79, η²=0.25) در گروه مداخله نسبت به گروه گواه شده است (0/05>p). همچنین در مرحله پیگیری، این تفاوت معنادار باقی ماند و نشان‌دهنده پایداری اثرات روان درمانی مثبت گرا بود.نتیجه گیری: روان‌درمانی مثبت‌گرا مداخله‌ای موثر در بهبود سبک زندگی و خودمراقبتی بیماران قلبی-عروقی است و می‌تواند به عنوان مکملی در کنار درمان‌های پزشکی به کار رود. به‌کارگیری آن توسط متخصصان سلامت روان، به ارتقاء کیفیت زندگی و بهبود پیامدهای بالینی بیماران کمک می‌کند. این یافته‌ها در طراحی مداخلات چندبعدی برای بیماران مزمن قابل استفاده است. پیشنهاد می‌شود نتایج این پژوهش در طراحی مداخلات چندبُعدی برای بیماران مزمن مورد توجه قرار گیرد.   

the effectiveness of positive psychotherapy on health-promoting lifestyle and self-care in cardiovascular patients

introduction: implementing psychological interventions to enhance the psychological well-being and empowerment of cardiovascular patients is of great importance. therefore, the present study aimed to determine the effectiveness of positive psychotherapy on health-promoting lifestyle and self-care behaviors in cardiovascular patients.methods: this study was a semi-experimental design with a pretest-posttest and three-month follow-up, including a control group. the statistical population consisted of all cardiovascular patients who were referred to the bandar mahshahr heart hospital during the second half of 2024. thirty-two patients were purposively selected and randomly assigned into two groups: experimental (16 participants) and control (16 participants). individuals in the experimental group underwent 12 60-minute sessions of positive psychotherapy individually. participants completed the health-promoting lifestyle profile (walker et al., 1987) and the european heart failure self-care behavior scale (jaarsma et al., 2009). data were analyzed using multivariate repeated measures anova via spss-24 software.results: findings showed that positive psychotherapy significantly improved health-promoting lifestyle (p=0.01, f=18.29, η²=0.38) and self-care (p=0.01, f=9.79, η²=0.25) in the intervention group compared to the control group (p<0.05). this significant difference persisted at the follow-up stage, indicating the durability of the positive psychotherapy effects.conclusion: positive psychotherapy is an effective intervention to improve lifestyle and self-care behaviors in cardiovascular patients and can be used as a complementary approach alongside medical treatments. its implementation by mental health professionals contributes to enhancing patients’ quality of life and improving clinical outcomes. these findings are valuable for designing multidimensional interventions for chronic patients. it is recommended that the results of this study be considered in the development of such interventions.