تاثیر برنامه ترکیبی آموزش دلبستگی و ذهن آگاهی در رابطه زوجی بر کیفیت زناشویی همسران دارای جراحت دلبستگی

مقدمه: آسیب‌های ناشی از دلبستگی می‌توانند کیفیت رابطه زوجین را تحت تاثیر قرار دهند و آموزش به این افراد می‌تواند به پیشگیری از مشکلات زناشویی کمک کند. بنابراین، هدف این مطالعه بررسی تاثیر برنامه ترکیبی آموزش دلبستگی و ذهن‌آگاهی در رابطه بر کیفیت زناشویی زوجین تازه‌ازدواج‌کرده همسران دارای جراحت دلبستگی بود. روش کار: روش پژوهش نیمه‌تجربی با طرح پیش‌آزمون-پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی زوجین دارای جراحت دلبستگی در دامنه سنی 20-30 ساله مراجعه‌کننده به مراکز روان‌شناسی مشاوره منطقه 5 و 13 شهر تهران در سال 1403 بود که 32 نفر با روش نمونه‌گیری هدفمند وارد مطالعه شدند و سپس به‌صورت تصادفی در دو گروه آزمایش و کنترل (هر گروه هشت زوج، 16 نفر) قرار گرفتند. از پرسشنامه تجارب روابط نزدیک- ساختارهای رابطه (ecr-rs) و پرسشنامه پیوند زناشویی (rc-s) جهت جمع‌آوری اطلاعات استفاده شد. گروه آزمایش، آموزش ترکیبی دلبستگی و ذهن آگاهی در رابطه را به مدت 8 جلسه 90 دقیقه‌ای دریافت کردند در‌حالی‌که گروه کنترل در فهرست انتظار بودند. داده‌ها با استفاده از آزمون‌های تحلیل‌واریانس با اندازه‌گیری مکرر و آزمون تعقیبی بونفرونی در نرم‌افزار spss26 مورد تجزیه‌وتحلیل قرار گرفتند.یافته‌ها: نتایج نشان داد که برنامه ترکیبی آموزش دلبستگی و ذهن‌آگاهی در رابطه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، کیفیت زناشویی (p < 0.001, f = 100.46) را با اندازه اثر 0/77 تحت تاثیر قرار داده است. نمرات کیفیت رابطه در گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل در مرحله پیش‌آزمون به‌طور معناداری بالاتر بود(p<0.001) . همچنین در مرحله پیگیری، این تفاوت همچنان معنادار باقی ماند و نشان‌دهنده پایداری اثرات آموزش بر کیفیت زناشویی بود.نتیجه‌گیری: پژوهش حاضر بر لزوم توجه به شیوه‌های آموزشی در حوزه روابط زناشویی تاکید دارد و پیشنهاد می‌کند که برنامه‌های مشابه در جوامع مختلف به‌منظور بهبود کیفیت زندگی مشترک اجرا شوند. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به مشاوران و متخصصان در حوزه روابط زناشویی کمک کند تا رویکردهای موثرتری در ارائه خدمات به زوجین با جراحت دلبستگی در زوجین تازه‌ازدواج‌کرده اتخاذ کنند. 

the effect of a combined attachment and mindfulness training program on marital quality in spouses with attachment injury

introduction: attachment-related injuries can impact the quality of couples’ relationships. this study examines the effect of a combined program integrating attachment and relationship mindfulness training on the marital quality of newly married partners with attachment injury. methods: the study employed a semi-experimental design using a pre-test and post-test design with a control group. the sample included all 20- to 30-year-old couples with attachment injury who sought counseling services at psychological centers in tehran’s districts 5 and 13 in 2024. from this target population, 32 participants were selected through purposive sampling and then randomly assigned to either the experimental or control group (16 participants in each group). data collection instruments included the experiences in close relationships-relationship structures (ecr-rs) and relational-connectivity scale rcs. the experimental group received the combined attachment and mindfulness training in relationship over eight 90-minute sessions, while the control group received no intervention and remained on a waiting list. post-tests were conducted following the sessions, with a follow-up assessment two months later. data were analyzed using repeated measures anova and bonferroni post-hoc tests via spss26.results: the findings indicated that the combined attachment and mindfulness training program significantly improved marital quality in the experimental group compared to the control group (p < 0.001, f = 100.46) with an effect size of 0.77. relationship quality scores in the experimental group increased significantly and these improvements remained substantial at the follow-up stage.conclusion: this study underscores the importance of implementing educational approaches in marital relationships and suggests that similar programs be introduced across diverse communities to enhance marital quality. the findings can guide counselors and marital specialists in adopting more effective approaches when working with newly married couples with insecure attachment styles.