پیش‌بینی کیفیت زندگی ساکنان مقاصد گردشگری از طریق گردشگری مسئولیت‌پذیر

گردشگری مسئولیت‌پذیر به‎عنوان یک راهبرد اثربخش در دست‌یابی به اهداف توسعه‌ پایدار، کاهش فقر و در نتیجه بهبود کیفیت زندگی ساکنان مناطق روستایی شناخته شده است. بااین‌حال، ابعاد مختلف گردشگری مسئولیت‌پذیر نمی‌توانند دارای اثر یکسانی بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی باشند که در پژوهش‌های پیشین مورد توجه چندانی قرار نگرفته است. بنابراین، هدف پژوهش حاضر بررسی چگونگی اثرگذاری ابعاد گردشگری مسئولیت‌پذیر بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی ساکنان مقاصد هدف گردشگری در روستاهای شهرستان خرم‌آباد بود (20750 = n).  حجم نمونه‌ی آماری با استفاده از «پاور آنالایسیس» برای رگرسیون خطی با سه متغیر مستقل و «قدرت برآورد شده‌ معادل 98/0»، 254 نفر تعیین شد که با استفاده از روش نمونه‌گیری خوشه‌ای متناسب با حجم در دو دهستان «مرکزی» و «پاپی» انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها یک پرسشنامه محقق‌ساخته بود که روایی و پایایی آن با استفاده از محاسبه‌ آلفای کرونباخ، میانگین واریانس استخراجی و پایایی ترکیبی تایید شد. داده‌ها در محیط نرم‌افزارهای spssver27 و smart-pls 4.01 تجزیه‌وتحلیل شدند. یافته‌ها نشان داد که مطابق انتظار، ابعاد سه‌گانه‌ گردشگری مسئولیت‌پذیر دارای اثرات متفاوت بر ابعاد مختلف کیفیت زندگی ساکنان روستاهای هدف گردشگری است؛ به‌طوری‌که کیفیت زندگی مادی تنها به‌طور مثبت و معناداری تحت تاثیر مسئولیت‌پذیری اقتصادی گردشگران قرار می‌گیرد (γ=0.853; p-value=0.00 ) و ابعاد اجتماعی ( γ=0.027; p-value=0.49) و زیست‌محیطی (γ=0.090; p-value=0.07 ) تاثیر معناداری بر آن نداشته‌اند. در نهایت، نتایج پژوهش یک ساختار تجربی کنترل‌شده برای برنامه‌ریزی‌های توسعه‌ روستایی از طریق توسعه گردشگری مسئولیت‌پذیر فراهم کرده است.

predicting the residents’ quality of life in tourist destinations through responsible tourism

responsible tourism is an effective strategy for achieving sustainable development goals, reducing poverty, and ultimately improving the quality of life for residents in rural areas. however, the various aspects of responsible tourism may have varying effects on residents’ quality of life, a topic that has received limited research attention. this study investigates the relationship between key dimensions of responsible tourism (i.e., economic, social, and environmental) and various aspects of residents’ quality of life (i.e., economy, well-being, social cohesion, and environmental satisfaction) in rural tourist destinations within khorramabad county (population: 20,750). power analysis using linear regression with three independent variables and an estimated power of 0.98 determined a sample size of 254 residents. the sample was selected through proportional cluster sampling from two rural districts, “markazi” and “papi.” data were collected using a researcher-developed questionnaire, and its validity and reliability were confirmed using cronbach’s alpha, average variance extracted (ave), and composite reliability. data were analyzed using spss version 27 and smart-pls 4.01. the findings revealed that the three dimensions of responsible tourism have different effects on various aspects of residents’ quality of life in tourism destinations. specifically, the physical quality of life was positively and significantly influenced only by the economic responsibility of tourists (γ=0.853; p-value=0.00), while the social (γ=0.027; p-value=0.49) and environmental (γ=0.090; p-value=0.07) dimensions did not have a significant impact. ultimately, the results of the study provide an empirically controlled framework for rural development planning through the promotion of responsible tourism.