مطالعۀ راهبردی آموزش املا و واژگان فارسی در مدارس ایران از دیدگاه شناختی

پیشینه و اهداف:در این مقاله قصد شده است که با هدف تقویت ساختار نظام آموزش زبان فارسی برخی پارامترهای نوشتاری زبان فارسی در سه حیطۀ برنامه‏ریزی درسی، کتاب‎های درسی و روش‌های تدریس در مدارس بررسی و واکاوی شود. این پارامتر‏ها در دو سطح خرد و کلان ساختار آموزش ردیابی و در این تحقیق مطرح شده‎اند. پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی و به شیوۀ کتابخانه‌ای انجام شده، و سعی شده است که در آن به دو سوال اساسی پاسخ داده شود: 1. چه پارامترهایی در ساختار برنامۀ درسی و محتوای آن (ساختار کلان) نیازمند توجه و بازنگری است؟ 2. در زمینۀ روش‎های تدریس نوشتار فارسی (ساختار خرد) به‎ویژه در درس املا چه ملاحظاتی پیشنهاد می‌شود؟ برای پاسخ به سوال نخست، بررسی تطبیقی در محتوای برنامه درسی رسمی ایران و انگلستان انجام شد. بر اساس یافته‎ها، مشخص شد که سازه‎های زبان فارسی - شامل تک‎نگاره (نویسه)‌ها، تکواژهای صرفی و اشتقاقی و نیز تکواژگونه‎ها – نظام مشخص مبتنی بر آموزش ندارند و بازتدوین نظام و قواعد آوایی و نوشتاری حاکم بر آنها به منظور ساماندهی و جامعیت برنامه درسی ضروری است. برای پاسخ به سوال دوم، دو مولفه، یعنی محتوای کتابهای درسی و روشهای تدریس معلمان، بررسی شدند و مشخص گردید که در سه زمینه، بازنگری لازم است: نخست، آموزش ساختواژۀ فارسی؛ دوم، آموزش واژگان عربی؛ سوم، دستورخط به عنوان ویژگی خاص نوشتار فارسی. از همین رو، مجموعه‎ای از راهبردهای آموزشی و روش‌های تدریس مبتنی بر رویکردهای شناختی نیز ببر اساس مدل الیس ارائه شد.

strategic study of teaching spelling and orthography in iranian schools from a cognitive view

background and objectives: in this article, the authors intended to investigate and analyze some parameters of persian language writing in the structure of curriculum and teaching methods in schools. these parameters have been proposed in this research at the micro and macrostructure of tracking education. methods: the study was carried out in a descriptive-analytical and library manner, and it tried to answer two fundamental questions: 1. what parameters in the curriculum structure andits content (macrostructure) need attention and revision? 2. whatconsiderations are suggested in the field of persian writing teachingmethods (microstructure)? to answer the first question, a comparativeanalysis was conducted on the content of the official curriculum of iranand england. findings: based on the findings of this study, it was foundthat the structures of the persian language - including graphemes andmorphological and derived morphemes - do not have a specific systembased on education. to answer the second question, two components, i.e.textbooks and teachers' teaching methods, were examined and it wasdetermined that revision is necessary for three areas: first, the teaching ofpersian vocabulary; second, teaching arabic vocabulary; third,calligraphy as a special feature of persian writing. therefore, educationalstrategies and teaching methods based on cognitive approaches were alsopresented. in explaining the scientific basis of these methods, the ellismodel was used for the cognitive analysis of the reading process.conclusion: a revision of the prevailing phonetic and written system andrules is necessary to organize and comprehend the curriculum.