کج فهمی های دانش آموزان پایه دهم درباره مفاهیم استوکیومتری و موازنه معادله های شیمیایی با روش ارزیابی مفهومی

پیشینه و اهداف: شناخت و رفع کج فهمی در یادگیری دروس علوم پایه به خصوص یادگیری درس شیمی دارای اهمیت بسیار زیادی است و همواره دغدغۀ اصلی برنامه ریزان درسی کشور بوده است.پژوهش حاضر با هدف شناسایی کج فهمی های دانش آموزان پایه دهم درباره مفاهیم استوکیومتری و موازنه معادله های شیمیایی با روش ارزیابی مفهومی انجام شده است. روش ها : نوع پژوهش، بنیادی است و داده های آن با روش توصیفی پیمایشی گردآوری شد. جامعه آماری، کلیه دانش آموزان پایه دهم رشته های تجربی و ریاضی مدارس استان مرکزی در سال تحصیلی 1402-1401 بوده است. حجم نمونه پژوهش شامل 376 نفر ( 212 دختر و 164 پسر) از دانش آموزان پایه دهم مدارس استان مرکزی به روش نمونه گیری تصادفی از مدارس مختلف این استان انتخاب شد. برای گردآوری اطلاعات از آزمون تشخیصی حاوی 8 سوال چهار گزینه ای استفاده شد. روایی آزمون توسط 9 نفر از اساتید دانشگاه فرهنگیان و دبیران باتجربه تایید و با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ به مقدار 0/805 پایایی سوالات آزمون اثبات شد. روشارزیابی مفهومی برای سنجش میزان درک دانش آموزان به کار رفته است. تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار ibm spss statistics 26 انجام شد. یافته ها: بازبینی محتوای بخش استوکیومتری و موازنه کتاب درسی شیمی پایه دهم رشته های تجربی و ریاضی و همچنین شیوه تدریس معلمان با دقت کافی و توجه ویژه پیشنهاد می شود. نتیجه گیری: نتایج نشان داد که 28/7% و 25/8% دانش آموزان پایه دهم به ترتیب در مفاهیم استوکیومتری و موازنه دچار کج فهمی هستند. در مفهوم استوکیومتری بیشترین تصورغلط در زمینه استفاده از روابط استوکیومتری به صورت متوالی و در مفهوم موازنه بیشترین باور اشتباه درزمینه انتخاب عنصر شروع کننده برای موازنۀ معادله واکنش های شیمیایی شناسایی شد. بررسی تاثیر جنسیت بر میزان کج فهمی دانش آموزان درباره مفاهیم استوکیومتری و موازنه نشان داد تفاوت معناداری بین میانگین کج فهمی دانش آموزان دختر و پسر وجود ندارد.

investigation of misconception of 10th high school students about the concepts of stoichiometry and balancing of chemical equations using conceptual evaluation method

the aim of this research is to investigate the misconceptions that 10th grade students have about the concepts of stoichiometry and balancing chemical equations. we selected a total of 376 students (212 girls and 164 boys) from various schools in the markazi province using random sampling. to collect information, we administered a diagnostic test consisting of 8 multiple choice questions. the test’s validity was confirmed by 9 professors and teachers, and its reliability was confirmed by calculating cronbach’s alpha coefficient, which yielded a value of 0.805. we used the conceptual evaluation method to assess students’ understanding, and ibm spss statistics 26 software for data analysis. the results revealed that 28.7% of 10th grade students have misconceptions about stoichiometry, while 25.8% have misconceptions about balancing chemical equations. specifically, the most common misconception in stoichiometry was related to using stoichiometric relationships consecutively, while the most common misconception in balancing chemical equations was related to selecting the starting element for balancing the equation. additionally, we examined the impact of gender on students’ misconceptions and found that there was no significant difference between male and female students in terms of the average number of misconceptions. these findings suggest that revising content of stoichiometry and balancing.