گونه شناسی تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی: مطالعه سنتزپژوهی

تدریس در نظام آموزش عالی نقش اساسی دارد. این مطالعه با هدف بررسی و شناسایی مولفه‌ها و تعیین فراز و نشیب‌های تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی در بین مطالعات انجام شده، است. با توجه به  اهداف آموزش عالی در تامین نیروی انسانی متخصص، نیاز به اصلاح در روش‌های تدریس باکیفیت در دانشگاه‌ها احساس می‌شود که هدف پژوهشگر در این مطالعه، بررسی مولفه‌ها (شاخص‌ها) و ارائه گونه‌هایی از تدریس باکیفیت در نظام آموزش عالی است. این مطالعه با رویکرد کیفی و با توجه به روش اجرا، مرور سیستماتیک تلقی می‌شود. جامعه آماری، پایگاه‌های مطالعاتی است که از جوانب مختلف به این موضوع در آموزش عالی در 24 سال اخیر پرداخته‌اند. بر اساس معیارهای ورودی، 30 مقاله فارسی و 28 مقاله انگلیسی، وارد مطالعه شدند که در نتیجه 18 مولفه از این مقالات بدست آمد. پس از تحلیل مولفه‌های تدریس باکیفیت در آموزش عالی، پدیدار شد که این مولفه‌ها در 3 دسته (گونه) کلان‌تر جا گرفته شده است که این گونه‌ها شامل: گونه‌های متمرکز بر کلاس، فراگیر و انسان منتقد برای تدریس باکیفیت در آموزش عالی است. با بررسی مطالعات داخلی و خارجی به فراز و نشیب‌های هر یک از گونه‌ها در طول زمان توجه شده است که نشان داد در مطالعات خارجی، مولفه‌های (مصادیق) گونه‌های تدریس باکیفیت در آموزش عالی از اهمیت یکسانی برخوردار هستند.

a comprehensive typology of quality teaching in higher education: a systematic review study

this study systematically reviews the components and typologies of quality teaching in higher education over 24 years, analyzing 58 articles (30 persian, 28 english). three key typologies emerged: classroom-centered (structured, teacher-led instruction), learner-centered (student needs, emotional engagement), and critical human-centered (critical thinking, societal transformation). while international studies equally value all typologies, iranian research predominantly emphasizes the classroom-centered approach, with limited attention to critical human-centered methods until recent years. the findings highlight the necessity of integrating all three typologies to achieve effective teaching outcomes. recommendations include faculty training, curriculum redesign, and policy reforms to foster balanced, transformative pedagogy.