روایتگری جامعه‌شناختی تجاوز عنف به زنان در فیلم‌های سینمایی ایرانی (مطالعه موردی؛ فیلم سینمایی هیس دخترها فریاد نمی‌زنند)

زمینه و هدف: روایتگری‌های سینمایی جرم در بلندمدت دیدگاه‌های پیرامون جرم در مخاطبان شکل می‌دهد که تاثیرات دوگانه‌ای در بازتولید اعمال مجرمانه و پیشگیری از جرم دارد؛ بنابراین شناخت نحوه روایتگری رسانه‌ای جرم حائز اهمیت است. پژوهش حاضر نحوه روایتگری تجاوز به عنف در گونه سینمایی تجاوز انتقام را موضوع مطالعه قرار داده است. شناخت چگونگی ساختارمند شدن روایت‌های تجاوز عنف به زنان در فیلم‌های سینمایی ایرانی و معانی افاده کننده این نحوه روایتگری در ارائه کلیشه‌ها و آموزه‌های موثر در ایجاد نگرش نسبت به جرم و پیشگیری از جرم است.روش: این پژوهش کیفی و با روش تحلیل روایت و رویکرد الگوی رمزگان رولان بارت و با تکیه بر نظریه‌های روان‌شناسی و جامعه‌شناسی جرم تحلیل می‌شود. جامعه آماری فیلم سینمایی «هیس دخترها فریاد نمی‌زنند» است.یافته‌ها: روایت تجاوز عنف به زنان در فیلم سینمایی سه کنشگر اصلی شامل متجاوز، قربانی تجاوز و نظام یا نماینده نظام عدالت کیفری دارد. نحوه کنشگری آن‌ها است که روایت را پیش می‌برد و معانی را افاده می‌کند. در فیلم رمزگان شخصیتی جنایی را برای فرد متجاوز روایت می‌کند که در فیلم موردبررسی اختلال شخصیت روانی مثل پدوفیلی (گرایش جنسی به کودکان) و اسکوزید به متجاوز منتسب می‌شود. روایت تجاوز عنف زنان در بستر‌های اجتماعی حادث می‌شوند که در فیلم موردبررسی این بسترهای جرم‌زا بر اساس نظریه‌های جامعه‌شناسی جرم عبارت از؛ آنومی و از هم گسیختگی نهاد خانواده،ﯾﺎدﮔﯿﺮی اﺟﺘﻤﺎﻋﯽ، سبک زندگی بزه دیده، داغ ننگ، تضاد اجتماعی روایت شده است.نتیجه‌گیری: با تحلیل فیلم سینمایی مورد برسی می‌توان نتیجه گرفت این نوع فیلم‌ها به شرح: منبع مهم و قابل‌اعتنایی برای شناخت علوم جنایی به‌ویژه جامعه‌شناسی و روان‌شناسی جرم هستند؛ آموزه‌های در راستای پیشگیری از جرم شامل: نهی از رفتارهای پرخطر و نمایش شر ناشی از عواقب جرم به مخاطبان ارائه می‌دهند؛ از منظر انتقادی در تقویت یا تضعیف کلیشه‌ها و در نتیجه ایجاد نگرش‌های پیرامون جرم موثر هستند.

sociological narration of violent rape against women in iranian cinema(case study: the film hiss! girls don't scream)

background and objective: cinematic narratives of crime shape audiences' perspectives on crime in the long term, having a dual impact on the reproduction of criminal acts and crime prevention. therefore, understanding how crime is narratively portrayed in media is significant. the present research studies the narrative portrayal of violent rape in the rape-revenge film genre. it aims to understand how narratives of violent rape against women are structured in iranian films and the meanings conveyed through this narrative approach in presenting stereotypes and teachings that influence attitudes toward crime and crime prevention.methods: this qualitative research employs narrative analysis using roland barthes' hermeneutic code model and is analyzed relying on psychological and sociological theories of crime. the statistical population is the iranian film hiss! girls don't scream.findings: the narrative of violent rape against women in the film involves three main actors: the rapist, the rape victim, and the system or representative of the criminal justice system. their actions drive the narrative and convey meaning. the film employs criminal character codes for the perpetrator, attributing psychological personality disorders such as pedophilia (sexual attraction to children) and schizoid traits to the rapist in the studied film. the narrative of violent rape against women occurs within specific social contexts, which in the studied film, based on sociological theories of crime, are criminogenic environments including: anomie and disintegration of the family institution, social learning, the victim's lifestyle, social stigma, and narrated social conflict.conclusion: by analyzing the studied film, it can be concluded that such films: 1) serve as important and reliable sources for understanding criminal sciences, especially the sociology and psychology of crime; 2) provide teachings for crime prevention, including discouraging high-risk behaviors and portraying the evil resulting from the consequences of crime to the audience; 3) from a critical perspective, are effective in reinforcing or weakening stereotypes and, consequently, in shaping attitudes surrounding crime.