آسیب‌شناسیِ مبارزه با پیش‌سازهای مواد مخدر و روان‌گردان از طریق گمرکات جمهوری اسلامی ایران

زمینه و هدف: در حال حاضر یکی از دغدغه‌ های اصلی مسئولین کشوری، موضوع مربوط به انحراف مواد شیمیایی و پیش‌ سازهای تولید انواع مواد مخدر و روان‌گردان‌ها است. در مبحث مبارزه با این پدیده، سازمان گمرکات کشور نقش اساسی و اثربخشی را ایفا می‌ نماید. لیکن وجود برخی آسیب ‌ها در این سازمان مدیریت این موضوع را با دشواری ‌هایی روبرو کرده است. از این رو، تحقیق حاضر با هدف شناسایی آسیب‌ های مرتبط با مبارزه با پیش‌سازهای مواد مخدر و روان‌گردان از طریق گمرکات جمهوری اسلامی ایران انجام شده است.روش: این مطالعه از نظر هدف کاربردی، از لحاظ روش کیفی و از نظر گرد آوری آمار و اطلاعات به صورت میدانی با مصاحبه نیمه ساختاریافته اجرا شد. مشارکت کنندگان در پژوهش حاضر شامل خبرگان (معاونین و روسای ادارات پلیس مبارزه با مواد مخدر و کارشناسان مرکز مبارزه با جرائم سازمان‌یافته گمرک جمهوری اسلامی ایران) به تعداد 25 نفر بود. نتایج مصاحبه‌ها پس از پیاده‌سازی به ‌وسیله تحلیل مضمونی دوسطحی تحلیل شد. برای تجزیه و تحلیل اطلاعات از روش تحلیل مضمون در بستر نرم‌افزار مکس کیودا استفاده شد.یافته‌ ها: نشان داد که آسیب‌های مربوطه، می توانند در قالب 49 مضمون پایه، 11 مضمون سازمان ‌دهنده و 3 مضمون فراگیر مطرح و در قالب شاخه ‌های رفتاری، ساختاری و زمینه‌ ای جانمایی شوند. مهم‌ترین آسیب ‌ها شامل سیستم ارزیابی عملکرد نامناسب، قوانین و مقررات، بسترهای انحراف کارکنان، تجهیزات و فناوری اطلاعاتی و عملیاتی و اشراف اطلاعاتی بود.نتیجه‏‌گیری: بیشترین آسیب‌ ها در ذیل شاخه زمینه ‌سازها بوده و سازمان گمرک بایستی توجه بیشتری بر این حوزه داشته باشد. تجدیدنظر در سیستم ارزیابی عملکرد، بازبینی و چابک ‌سازی ساختار موجود، تدوین سیستم پاداش و حق‌الکشف مناسب، بازبینی سیستم حقوق و مزایا، ارتقاء ارزش‌های فرهنگی و آموزه ‌های دینی کارکنان، ارتقاء و تثبیت تعاملات سازمانی و بین بخشی، تجهیز گمرکات به فناوری ‌های نوین اطلاعاتی و عملیاتی و ارتقاء اشراف اطلاعاتی به عنوان مهم‌ترین پیشنهادهای تحقیق معرفی شدند.

pathology of combating narcotic and psychotropic substance precursors through the customs administration of the islamic republic of iran

abstractbackground and objective: currently, one of the main concerns of national authorities is the diversion of chemicals and precursors used in the production of various narcotics and psychotropic substances. in the fight against this phenomenon, the customs administration of the country plays a fundamental and effective role. however, the presence of certain weaknesses in this organization has made managing this issue challenging. therefore, the present study was conducted with the aim of identifying the challenges related to combating narcotic and psychotropic substance precursors through the customs administration of the islamic republic of iran.method: this study is applied in terms of purpose, qualitative in terms of methodology, and field-based in terms of data collection, conducted through semi-structured interviews. the participants in this research included 25 experts (deputies and heads of narcotics police departments and specialists from the anti-organized crime center of the customs administration of the islamic republic of iran). the interview results were analyzed using two-level thematic analysis after transcription. data analysis was performed using thematic analysis in the maxqda software environment.findings: the findings revealed that the related challenges could be categorized into 49 basic themes, 11 organizing themes, and 3 overarching themes, classified under behavioral, structural, and contextual branches. the most significant challenges included an inadequate performance evaluation system, laws and regulations, grounds for employee misconduct, informational and operational equipment and technology, and information oversight.conclusion: most of the challenges fell under the contextual factors, and the customs administration should pay more attention to this area. revising the performance evaluation system, reviewing and streamlining the existing structure, developing an appropriate reward and incentive system, reassessing the salary and benefits system, promoting cultural values and religious teachings among employees, enhancing and stabilizing organizational and inter-sectoral interactions, equipping customs with modern informational and operational technologies, and improving information oversight were introduced as the most important recommendations of the study.