مطالعۀ مقایسه‌ای به‌کارگیری کلان داده‌ها برای پشتیبانی از تصمیمات کلان

زمینه و هدف: کلان‌داده با ارائه اشکال نوآورانه‌ای از پردازش اطلاعات پارادایمی جدید برای بهبود تصمیم‌گیری بوجود آورده است. برای کشف مولفه‌های موثر در بکارگیری کلان‌داده‌ها در سطح ملی مطالعه عمیق در اسناد معتبر ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی کشورها و سازمان‌های پیشرو ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است. هدف این پژوهش مقایسه و همراستاسازی این مولفه‌ها با اسناد بالادستی کشور است تا راه بهره‌برداری از کلان‌داده‌های ملی برای نیل به اهداف والای نظام اسلامی تسهیل گردد.روش: این تحقیق از نظر هدف در زمره تحقیقات «توسعه‌ای-کاربردی» بوده و ماهیتی توصیفی-تحلیلی با رویکرد کیفی است جامعه آماری آن کلیه اسناد معتبر بین‌المللی، منطقه‌ای و ملی کشورها و همچنین رساله‌ها، پروژه‌های تحقیقاتی و مقالات علمی داخلی و خارجی منتشر شده در بازه 11ساله(2012-2023) بوده و کلیه اسناد بالادستی کشور در یک بازه 32 ساله(1370-1402) را نیز شامل می‌شود. سپس اسنادی که محتوای آنها با سوال پژوهش ارتباط داشت با روش فراترکیب انتخاب و با روش  تحلیل محتوای کیفی داده های گردآوری شده دسته‌بندی گردید و اعتبارسنجی یافته ها با روش کاپا انجام شد.یافته‌ها: بررسی نظام‌مند 306 سند منجر به انتخاب 95 سند شد که پس از کدگذاری، 38 مفهوم و 8 مقوله راهبردی شامل «حکمرانی»، «ظرفیت‌سازی»، «زیرساخت»، «صحت، اطمینان و اعتبار داده‌ای»، «دانش‌افزایی و نوآوری»، «استانداردسازی و انسجام داده‌ای»، «سیاست‌گذاری» و «تدوین قوانین و مقررات» استخراج گردید.نتیجه‌گیری:  براساس یافته‌های تحقیق، یک چارچوب مفهومی جامع و مانع برای تبیین بکارگیری فناوری کلان‌داده در راستای بهبود تصمیمات کلان در کشور ارائه گردیده است. در پایان نیز پیشنهادهایی از قبیل تشکیل سازمانی در سطح ملی برای سرپرستی کلان‌داده‌های کشور، اصل قرارگرفتن حفظ منافع عامه در چارچوب‌های نظارتی و صیانتی کلان‌داده‌ها و کشف عناصر مستعد در مراکز علمی کشور برای تامین نیروی انسانی لازم پیشنهاد شده است.

a comparative study on the utilization of big data to support macro-level decision-making

abstractbackground and objective: big data has introduced a new paradigm for improving decision-making by offering innovative forms of information processing. to identify the effective components in the application of big data at the national level, an in-depth study of credible national, regional, and international documents from leading countries and organizations is essential. the objective of this research is to compare and align these components with the upstream documents of the country, facilitating the utilization of national big data to achieve the lofty goals of the islamic system.method: this research, in terms of purpose, falls under developmental-applied research and has a descriptive-analytical nature with a qualitative approach. the statistical population includes all credible international, regional, and national documents from countries, as well as theses, research projects, and scientific articles published domestically and internationally over an 11-year period (2012-2023). it also encompasses all upstream documents of the country over a 32-year period (1370-1402). documents whose content was relevant to the research question were selected using the meta-synthesis method and categorized through qualitative content analysis of the collected data. the validity of the findings was assessed using the kappa method.findings: a systematic review of 306 documents led to the selection of 95 documents. after coding, 38 concepts and 8 strategic categories were extracted, including governance, capacity building, infrastructure, data accuracy, reliability, and validity, knowledge enhancement and innovation, data standardization and integration, policy-making, and legislation and regulation.conclusion: based on the research findings, a comprehensive and inclusive conceptual framework has been proposed to explain the application of big data technology in improving macro-level decision-making in the country. finally, suggestions such as establishing a national organization to oversee the country's big data, prioritizing public interest in regulatory and protective frameworks for big data, and identifying potential elements in scientific centers to provide the necessary human resources have been proposed.