تاب‌آوری در برابر جنگ روانی؛ آموزش تفکر انتقادی به دانشجویان به‌عنوان سپر دفاعی

دانشجویان، به‌عنوان کاربران فعال فضای مجازی و مصرف‌کنندگان محتوای آموزشی-رسانه‌ای، در معرض آسیب‌های شناختی و هیجانی ناشی از جنگ روانی قرار دارند. فقدان تاب‌آوری کافی در برابر این تهدیدها، نه‌تنها عملکرد تحصیلی، بلکه سلامت روانی و مشارکت اجتماعی آنان را تضعیف می‌کند. این پژوهش با تمرکز بر نقش تفکر انتقادی به‌عنوان سپر دفاعی، به بررسی راه‌‌کارهای تقویت تاب‌آوری دانشجویان در برابر جنگ روانی می‌پردازد. هدف این مطالعه، واکاوی تجربه‌های زیسته دانشجویان از مواجهه با جنگ روانی و تبیین نقش آموزش تفکر انتقادی در ایجاد تاب‌آوری است. این پژوهش با روش پدیدارشناسی توصیفی و استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با 15 فارغ‌التحصیل کارشناسی ارشد دانشگاه‌های دولتی به روش نمونه‌گیر هدفمند و بر اساس اصل اشباع نظری انتخاب شد. داده‌ها با تمرکز بر تجربه‌های فردی شرکت‌کنندگان گردآوری و با استفاده از رویکرد کُلایزی تحلیل شدند. فرآیند کدگذاری در سه مرحله باز، محوری و انتخابی انجام گرفت و از نرم‌افزار maxqda برای سازمان‌دهی داده‌ها استفاده شد. یافته‌ها نشان داد دانشجویانی که از مهارت‌های تفکر انتقادی استفاده می‌کنند، تاب‌آوری بالاتری در برابر اطلاعات جهت‌دار دارند. نتایج این پژوهش بر ضرورت ادغام آموزش تفکر انتقادی در برنامه‌های درسی دانشگاه‌ها تاکید می‌کند.

resilience against psychological warfare; teaching critical thinking to students as a defensive shield

students, as active users of cyberspace and consumers of educational-media content, are exposed to cognitive and emotional harms caused by psychological warfare. lack of sufficient resilience against these threats, weakens not only their academic performance, but also their mental health and social participation. this study focuses on the role of critical thinking as a defensive shield and examines strategies to strengthen students' resilience against psychological warfare. the aim of this study is to explore students' lived experiences of facing psychological warfare and to explain the role of critical thinking training in building resilience. this study was conducted using a descriptive phenomenological method and semi-structured interviews with 15 m.a. graduates of public universities, selected using purposive sampling and based on the principle of theoretical saturation. data were collected by focusing on the participants' individual experiences and analyzed using a colaizzi approach. the coding process was carried out in three stages of open, axial and selective, and maxqda software was used to organize the data. the findings showed that students who use critical thinking skills have higher resilience to biased information. the results of this study emphasize the need to integrate critical thinking training into university curricula.