تحلیل رویکردهای مقابله با تنش‌های پایداری در زنجیره تامین فرش ماشینی ایران: یک مطالعه کیفی

زمینه و هدف: در سال‌های اخیر با مطرح‌شدن موضوع زنجیره تامین پایدار، تنش میان ابعاد پایداری به یکی از موضوعات مهم در ادبیات زنجیره تامین تبدیل‌شده است. این موضوع در زنجیره تامین فرش ماشینی ایران که در عرصه صادرات نقش مهمی دارد نیز وجود دارد و چالش‌های جدی ایجاد کرده است. با توجه به خلا مطالعاتی موجود، این پژوهش باهدف شناسایی رویکرد مرجع در برخورد با تنش‌ها، استفاده (عدم استفاده) از سایر رویکردها و دلیل برتری رویکرد مرجع انجام‌شده است.روش: این تحقیق از نوع تحقیق کاربردی است که باهدف اکتشاف و با رویکرد کیفی و راهبرد پیمایشی انجام‌شده است. برای گرداوری داده‌ها از مصاحبه‌های نیمه ساختاریافته با خبرگان استفاده شد. شیوه نمونه‌گیری قضاوتی و گلوله برفی و حجم آن در روش دلفی 17 نفر و در روش تحلیل مضمون بر اساس اشباع نظری برابر با 20 نفر تعیین گردید. برای ارزیابی استحکام یافته‌ها در مرحله دلفی از اجماع نظر نسبی و در مرحله تحلیل مضمون از معیارهای قابل‌اعتماد، اطمینان، ثبات و تائید پذیری استفاده شد.یافته‌ها: بعد از اعتبار سنجی نتایج 100 درصد خبرگان رویکرد «موازنه» را رویکرد مرجع دانستند، رویکرد تناقضی(پارادوکسی) و «برد-برد» در ابتدای مواجه با تنش‌ها استفاده می‌شود و رویکرد «یکپارچگی» استفاده نمی‌شود. همچنین 26 علت در قالب 13 دسته فرعی و 6 دسته اصلی «بی‌تفاوتی اجتماعی»، «مدیران غیرحرفه‌ای»، «بی‌تفاوتی دولتی»، «ضعف قانونی»، «چالش‌های اقتصادی» و «چالش‌های هماهنگی در زنجیره تامین» برای برتری رویکرد موازنه شناسایی شد.نتیجه‌گیری: بهبود هماهنگی در زنجیره تامین از طریق اشتراک اطلاعات و تصمیم‌گیری مشارکتی، توانمندسازی مدیران و اعتمادسازی می‌تواند در راستای تعدیل شرایط موثر باشد.

analysis of approaches to deal with sustainability tensions in iran’s machine-made carpet supply chain: a qualitative study

background and aim: in recent years, with the topic of sustainable supply chain, the tension between dimensions of sustainability has become one of the important issues in supply chain literature. this issue also exists in iran’s machine-made carpet supply chain, which plays an important role in the field of export, and has created serious challenges. considering the existing research gap, this research seeks to identify the preferred approach in dealing with tensions, the use (non-use) of other approaches, and the reason for the superiority of the preferred approach.methodology: this research is an applied research that was conducted with the purpose of exploration and with a qualitative approach and survey strategy. semi-structured interviews with experts were used to collect data. judgmental and snowball sampling method is used and its volume was determined to be 17 people in delphi method and 20 people in thematic analysis method. to evaluate the strength of the findings in the delphi stage, consensus between experts was used, and in the theme analysis stage, the criteria of credibility, dependability, confirmability and transferability were used.findings: after validating the results, 100% of the experts considered the trade-off approach to be the preferred approach, the paradox and win-win approaches are used at the beginning of facing tensions, and the integrity approach is not used. also, 26 reasons were identified in the form of 13 sub-categories and 6 main categories of social indifference, unprofessional managers, government indifference, legal weakness, economic challenges and coordination challenges in the supply chain for the superiority of the trade-off approach.conclusion: improving coordination in the supply chain through information sharing and collaborative decision-making, empowering managers and building trust can be effective in adjusting conditions.