بررسی نحوه تاثیرگذاری اجزای پایه پولی بر تورم در ایران (رهیافت رگرسیون کوانتایل)

یکی از معضلات اقتصادی که امروزه بسیاری از کشورها از جمله کشور ایران را درگیر کرده است تورم است. تورم مشکلات اجتماعی و اقتصادی زیادی را به بار می‌آورد و اغلب اقتصاددانان و سایستمداران به دنبال راه حلی برای مهار تورم هستند. یکی از متغیرهایی که در ایران بر تورم اثرگذار است نقدینگی و پایه پولی است و در این تحقیق به ارزیابی آثار اجزای پایه پولی بر تورم در ایران پرداخته شده است. در این پژوهش از داده‌های آماری سال‌های 1354-  1399  استفاده شده و الگوی مورد استفاده، رگرسیون کوانتایل است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که برای الگوی اول در شرایط تورم متوسط و بالا با افزایش پایه  پولی، تورم  افزایش می‌یابد ولی در تورم پایین پایه پولی تاثیری بر تورم ندارد. نرخ رشد تولید ناخالص داخلی نیز  تاثیری بر تورم ندارد. و در تورم بالا و پایین با افزایش نرخ ارز، تورم افزایش می‌یابد و با افزایش یا کاهش تورم انتظاری، تورم دوره جاری نیز افزایش یا کاهش پیدا خواهد کرد.با توجه به نتایج تخمین برای الگوی دوم می‌‌توان گفت که با افزایش  نرخ رشد بدهی بانک‌ها به بانک مرکزی، نرخ رشد نرخ ارز  و تورم انتظاری، تورم افزایش می‌یابد و سایر متغیرها تاثیری بر تورم ندارند.

comparing the impact of monetary base components on inflation in iran (quantile regression approach)

one of the economic problems that has affected many countries, including iran, is inflation. inflation causes many social and economic problems, and most economists and politicians are looking for a solution to curb inflation. one of the variables that affect inflation in iran is liquidity and the monetary base, and in this research, the effects of the components of the monetary base on inflation in iran have been evaluated. in this research, the statistical data of the years  1975-2020 were used and the model used is quantile regression.the results of the research show that for the first model, in conditions of medium and high inflation, with the increase of the monetary base, inflation increases, but in low inflation, the monetary base has no effect on inflation. gdp growth rate also has no effect on inflation.and in high and low inflation, with the increase in the exchange rate, inflation increases. that with the increase or decrease of the expected inflation, the inflation of the current period will also increase or decrease.according to the estimation results for the second model, it can be said that with the increase in the growth rate of banks’ debt to the central bank, the growth rate of the exchange rate and expected inflation in high and low inflation, inflation increases and other variables have no effect on inflation.