اوراق امتیاز تسهیلات ابزاری برای درون‌زایی و استقرار نرخ سود تعادلی

درون‌زایی یا برون‌زایی پول و نرخ بهره از مباحث مهم در مکاتب اقتصادی و تعیین آن در نظام اقتصاد اسلامی نکته کلیدی برای دیگبر موضوعات اقتصادی است. از طرف دیگر یکی از مشکلات نظام اقتصادی در بعضی کشورها تعیین دستوری نرخ بهره و ایجاد پدیده سرکوب مالی است. در بانکداری ایران نیز نرخ سود به‌صورت دستوری تعیین می‌گردد. در این نوشتار نشان داده می‌شود که در اقتصاد اسلامی نرخ سود درون‌زا است و تعیین دستوری نرخ سود مخالف با موازین اولیه فقهی است. در شرایط فعلی نظام بانکداری ایران الزامات آزادسازی نرخ سود وجود ندارد. از طرف دیگر یکی از ابزارهایی که به‌صورت محدود در بانکداری ایران مورد استفاده قرار می‌گیرد اوراق امتیاز تسهیلات است. این نوشتار نشان می‌دهد که گسترش استفاده از اوراق امتیاز تسهیلات در بخش‌های مختلف اقتصادی و تشکیل بازار برای سپرده‌ها و تسهیلات بانکی، از طرفی باعث کشف نرخ سود تعادلی و استقرار آن می‌گردد و از سوی دیگر این امر با درون‌زایی نرخ سود و در نتیجه با مبانی اقتصاد اسلامی تطابق دارد. بدین منظور فرآیند این ابزار تشریح و تطبیق آن با موازین فقهی مورد بررسی قرارگرفته است. نتایج این مقاله نشان می‌دهد گسترش اوراق علاوه بر استقرار نرخ سود تعادلی درون‌زا به حذف یا کاهش فساد بانکی در اعطای تسهیلات، محدود کردن قدرت بانک در تعیین نرخ سود، تسهیل نظارت و کنترل بانک مرکزی و واکنش خودکار نرخ سود به شرایط اقتصادی منجر می‌گردد.

Privilege Sukuk As A Tool For Endogenous And Equilibrium Profit Rates

Endogenous or exogenous money and interest rates are important issues in economic schools and its determination in the Islamic economic system is a key point for other economic issues. In some countries, regulatory and nonmarket setting of interest rates is one of the problems that leads to financial repression. In an Islamic economy, the profit rate is endogenous and nonmarket determination is contrary to jurisprudence and Sharia law. However, profit rate liberalization requires conditions that are not currently available in the Iranian banking system. This article tries to show that the expansion of Privilege Sukuk to different sectors, which are used in a limited way in the Iranian banking system, and the formation of a market for it can create the ground for the discovery and application of equilibrium profit rate in the banking system. Describing and jurisprudential examination of Privilege Sukuk shows that these sukuk are an efficient as well as legitimate Islamic financial instrument.As a result, in addition to establishing an endogenous equilibrium profit rate, the expansion of Privilege Sukuk leads to the elimination or reduction of bank corruption, limitation of bankchr( #39;39 #39;)s power on profit rates, facilitates the supervision and control of the central bank and to response automatically to economic conditions.