بررسی تطبیقی عملکرد شرکت‌های پتروشیمی منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با اسناد بالادستی حاکم بر صنعت پتروشیمی

منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس با هدف بهره‌برداری از منابع عظیم نفت و گاز حوزه پارس جنوبی و توسعه فعالیت‌های اقتصادی در زمینه نفت، گاز و پتروشیمی در محدوده نوار ساحلی عسلویه و خلیج نایبند تاسیس شده است.این منطقه با تمرکزبر جذب سرمایه‌گذاری و تقویت تولیدات صنعتی،میزبان تعداد قابل‌توجهی از شرکت‌های پتروشیمی است که فعالیت آن‌ها در چارچوب سیاست‌ها و اسناد بالادستی حاکم بر صنعت پتروشیمی صورت می‌گیرد.مدیریت این منطقه که بر عهده سازمان منطقه ویژه اقتصادی انرژی پارس است،نیازمند شناخت و ارزیابی دقیق از عملکرد این شرکت‌ها با استناد به معیارها و اهداف تعریف‌شده در اسناد بالادستی می‌باشد.در این مقاله، با رجوع به این اسناد، شاخص‌های کلیدی در چهار حوزه تولید،فروش،مشتریان و منابع انسانی شناسایی و پنج سنجه شامل «ظرفیت اسمی»، «میزان تولید»، «نرخ بهره‌برداری»، «ارزش فروش داخلی» و «مقدار فروش بین مجتمعی» استخراج شدند.عملکرد 20 شرکت پتروشیمی منطقه با استفاده از فنون تصمیم‌گیری چندمتغیره madm و نرمال‌سازی داده‌ها از طریق روش آنتروپی شانون ارزیابی و رتبه‌بندی گردید. همچنین، برای ارزیابی نهایی از تکنیک saw و topsis به صورت توامان استفاده شد.نتایج به‌دست‌آمده نشان‌دهنده وجود فاصله عملکردی قابل‌توجهی بین شرکت‌ها و عدم تطابق برخی از آن‌ها با شاخص‌های تعیین‌شده در اسناد بالادستی است،به‌طوری که «شرکت پردیس»در رتبه اول و «صنایع سبلان»در رتبه آخر از میان 20 شرکت قرار گرفتند.این یافته‌ها اهمیت انطباق عملکرد شرکت‌ها با اهداف و شاخص‌های تعریف‌شده در اسناد بالادستی را برجسته می‌سازد ونشان می‌دهد که ارزیابی‌های دقیق و هدفمند می‌تواند در جهت بهبود عملکرد و دستیابی به اهداف کلان صنعت پتروشیمی موثر باشد.

a comparative analysis of the performance of petrochemical companies in the pars special economic energy zone with the upstream documents governing the petrochemical industry

the pars special economic energy zone was established to utilize the vast oil and gas resources of the south pars region and to develop economic activities in the fields of oil, gas, and petrochemicals along the coastal strip of assaluyeh and the nayband gulf. this zone, focusing on attracting investment and enhancing industrial production, hosts numerous petrochemical companies, with their activities being conducted within the framework of the governing policies and upstream documents of the petrochemical industry. the management of this zone, under the responsibility of the pars special economic energy zone organization, requires a precise understanding and assessment of these companies' performance based on the criteria and objectives defined in the upstream documents. in this article, by referring to these documents, key indicators were identified in four areas: production, sales, customers, and human resources, and five key metrics were extracted, including nominal capacity, production volume, utilization rate, domestic sales value, and inter-plant sales volume. the performance of 20 petrochemical companies in the region was evaluated and ranked using multi-criteria decision-making (madm) techniques and data normalization through the shannon entropy method. additionally, saw and topsis techniques were employed for the final assessment. the results indicate a significant performance gap between the companies, with pardis company ranked first and sabalan industries ranked last. these findings highlight the importance of aligning company performance with the objectives and indicators defined in the upstream documents and demonstrate that targeted evaluations can effectively improve performance and help achieve the macro objectives of the petrochemical industry.