بهینه سازی اندام زایی مستقیم در بنفشه آفریقایی (ionantha saintpaulia) با استفاده از روش سطح پاسخ

بنفشه آفریقایی یکی از گیاهان تجاری مهم با تنوعی بی‌نظیر در رنگ و شکل بوده که سبب محبوبیت این گیاه شده است. مهندسی ژنتیک می‌تواند یکی از تکنیک‌های پرکاربرد برای اصلاح گیاهان باشد. اگرچه این تکنیک خود مبتنی بر کشت بافت برای به ثمر نشاندن ایده های نو در ایجاد ارقام جدید است و بهینه سازی اندام‌زایی مستقیم به منظور پایه گذاری اصلاح گل بسیار حایز اهمیت است. به همین منظور بهینه سازی اندام‌زایی از بافت‌های برگ و دمبرگ دو رقم مختلف بنفشه آفریقایی به نام‌های little maya, grinia با استفاده از روش سطح پاسخ مورد بررسی قرار گرفت. هدف پژوهش حاضر اثر محیط کشت پایه حاوی مقادیر مختلف تنظیم کننده های رشد شاملtdz،ba وiaa بر القا اندام‌زایی مستقیم بود. تیمارهای اعمال شده در هر دو رقم، منجر به القای اندام‌زایی مستقیم در ریزنمونه‌های برگ و دمبرگ شدند. ریزنمونه برگ نسبت به دمبرگ پتانسیل اندام زایی بیشتری نشان داد اما پتانسیل اندام‌زایی مستقیم رقم ‌ها در ریزنمونه‌های مشابه باهم با یکدیگر تفاوت چشمگیری نداشت. اگرچه مدل بهینه شده توسط نرم افزار و نتیجه تکرار آزمایشگاهی این مدل، بیانگر این است که ریزنمونه برگ رقم little maya بیشترین پتانسیل اندام‌زایی مستقیم را دارد و در این راستا محیط حاوی ba 0.05 mg/l+ tdz 0.01 mg/l +iaa 1 mg/l در القای اندام‌زایی مستقیم در هر دو رقم موفق عمل نموده است. لذا باتوجه به مدل بدست آمده، به نظر می‌رسد میزان اندام‌زایی مستقیم ماحصل تعامل بین نوع هورمون‌های بکار رفته و نوع ریزنمونه بوده که می‌تواند همبستگی مستقیم با ژنوتیپ نیز نشان‌دهد.

optimization of direct organogenesis in african violet (saintpaulia ionantha) using response surface methodology

saintpaulia ionantha is one of the most important commercial plants with unique natures in color and shape, which has made it, the most popular indoor plant. genetic engineering would be one of the most widely used technique for plant breeding. however, these methods are based on tissue culture techniques to create and produce novel cultivars. it also seems that successful direct regeneration constitutes the first step in developing strategies for genetic manipulation. this study aimed to determine the influence of ms medium supplemented with various amounts of growth regulators including iaa, ba, tdz on direct organogenesis of two african violet cultivars (little maya and grinia) from leaf and petiole explants, using the response surface methodology. treatments applied on both cultivars resulted in the induction of regeneration in leaf and petiole explants. however, leaf explants showed more organogenic potential than petioles. the potential of direct organogenesis of both cultivars was not significantly different from each other in the same explants. although, predicted model by historical data design which were investigated practically in 3 replications indicated that, the little maya cultivar had the highest percentage of direct organogenesis. in this regard, medium containing ba 0.05 mg/l + tdz 0.01 mg/l + iaa 1 mg/l was more successful in inducing direct organogenesis in both cultivars. therefore, according to the obtained model, it seems that the direct organogenesis potential was affected by the interaction of hormones and explants, which could also result from the genotypes.