بررسی الگوی فلس و بدشکلی بدن در جمعیت‌های ماهی کپور معمولی (cyprinus carpio) در دریای خزر و ماهیان مولد پرورشی در مراکز تکثیر ایران

ویژگی‌های ریخت‌شناسی ماهیان از جمله وجود تنوع فنوتیپی در الگوی فلس، باله مخرجی و شکل ستون فقرات نقش مهمی در قابلیت زنده‌مانی و ارزش اقتصادی آنها دارد. هدف از تحقیق حاضر، بررسی الگوی فلس و بدشکلی در ماهیان کپور معمولی دریای خزر و ماهیان مولد کپور معمولی پرورشی در مراکز تکثیر ایران است. به این منظور، در مجموع 219 نمونه شامل 40 ماهی وحشی و 179 ماهی پرورشی (از مرکز تکثیر سیلور کارپ در استان گیلان، مرکز تکثیر تعاونی 12 استان گیلان و مرکز تکثیر شهید ملکی استان خوزستان) جمع‌آوری گردید. از تمام نمونه‌های ماهی کپور پرورشی و وحشی عکس‌برداری شد و سایر ویژگی‌های ریخت‌شناسی آنها مورد بررسی قرار گرفت. نتایج حاصل حاکی از وجود تنوع در الگوی فلس در ماهیان پرورشی بود. در کل نمونه‌ها، سه الگوی فلسی متفاوت شامل فلس کامل (normal)، فلس‌های درشت در امتداد خط جانبی بدن (line) و تعداد اندکی فلس درشت (mirror) مشاهده شد. علاوه بر این در یک نمونه ماهی کپور وحشی بدشکلی ستون فقرات و در یک نمونه ماهی پرورشی عدم وجود باله مخرجی مشاهده گردید. یک الگوی فلس کامل ولی نامنظم نیز در بین ماهیان کپور پرورشی وجود داشت. نتایج تحقیق حاضر که برای نخستین بار در ایران به بررسی تنوع احتمالی در الگوی فلس و انواع بدشکلی ظاهری ماهیان کپور معمولی وحشی و پرورشی ایران می-پردازد می‌تواند اطلاعات ارزشمندی جهت انجام تحقیقات بعدی در زمینه شناسایی مولکولی اساس ژنتیکی تنوع مشاهده شده در ماهیان کپور فراهم آورد.

investigation of scale pattern and deformities in wild common carp (cyprinus carpio) and breeder's common carp (cyprinus carpio) of iranian hatchery centers

morphological characteristics of fish، including phenotypic diversity in scale pattern، anal fin، and spine shape، play an important role in their viability and economic value. the aim of this study was to investigate the scale patterns and deformities in wild common carp (cyprinus carpio) and breeder's common carp (cyprinus carpio) of iranian hatchery centers. in total، 219 samples including 40 wild and 179 farmed common carp (from silver carp center in guilan province، cooperative center of 12 in guilan province، shahid maleki center in khuzestan province) were collected. all farmed and wild common carp samples were photographed and their other morphological characteristics were examined. the results of this study show different scale patterns in farmed common craps. we observed three different scale patterns in farmed common carp including full scales (normal)، large scales along the lateral line of the body (line) and a small number of large scales (mirror). furthermore، we found a wild common carp with spinal deformation and one farmed common carp missing anal fin. we also found a different scale pattern in farmed common carp that was covered with a disordered full scale. in general، the results of the present research which examines the possible variation in the scale pattern and types of deformities in the appearance of wild and farmed common carp for the first time in iran، can provide valuable information for further researches in the field of molecular identification of the genetic basis of the variation observed in common carp.