شناسایی عوامل موثر در بررسی نقش فین‌تک‌ها در خلق پول بانک‌ها

فین‌تک‌ها با بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، ارائه خدمات مالی را دستخوش تغییر کرده و نوآوری‌هایی را به ارمغان آورده است. این نوآوری‌ها با تهدیدها و فرصت‌هایی برای بانک‌های سنتی همراه بوده است و رویکردهای متفاوتی را نیز در بین بانک‌ها و شرکت‌های فین‌تک ایجاد کرده است. این تحقیق با رویکرد ترکیبی انجام شده و به منظور ارائه چارچوبی برای نقش فین‌تک‌ها در خلق پول بانک‌ها، با توجه به تنوع فین‌تک‌ها و وضعیت بانک‌ها، مهمترین عوامل موثر در تعیین میزان نقش فین‌تک‌ها را شناسایی می‌کند تا به‌عنوان عامل تعدیل‌گر نتایج تحقیقات در این زمینه در نظر گرفته شوند. به همین منظور در بخش کیفی، با روش دلفی فازی و مصاحبه با خبرگان بانکی و حوزه فین‌تک، عوامل در چند مرحله تحلیل شده است. در گام اول، عوامل موثر برای تعیین نقش فین‌تک‌ها در خلق پول بانک‌ها بر اساس مرور تحقیقات پیشین و مصاحبه با خبرگان استخراج شد. در گام دوم با توزیع پرسش‌نامه بین خبرگان و استفاده از روش دلفی فازی از 29 عامل استخراج شده، 13 عامل غربال و برای اولویت‌بندی نهایی انتخاب شدند. در گام سوم عوامل بر اساس روش مارکوس، اولویت‌بندی شدند که حوزه فعالیت فین‌تک و نقش بانک مرکزی در مقرره‌گذاری حوزه فین‌تک‌ها، مهم‌ترین عوامل از نظر خبرگان شناخته شد.

a framework for analyzing the role of fin techs in bank money creation

fintechs, by leveraging new technologies, have revolutionized the provision of financial services, introducing new possibilities and innovations. these innovations have been accompanied by both threats and opportunities for traditional banks and have created diverse approaches among banks and fintechs. this research, conducted with a mixed approach, identifies the most important factors affecting the extent of fintechs’ role in bank money creation, considering the diversity of fintechs and the status of banks, in order to provide a framework and to be considered as a moderating factor in research results in this area. to this end, in the qualitative section, factors were analyzed in several stages using the fuzzy delphi method and interviews with banking and fintech experts. in the first step, factors affecting bank risk management were extracted based on a review of previous research and interviews with experts. in the second step, 28 extracted factors were screened and 13 factors were selected for final prioritization by distributing a questionnaire among experts and using the fuzzy delphi method. in the third step, the factors were prioritized based on the marcus method, in which the fintech’s field of activity and the central bank’s role in regulating the fintech sector were identified as the most important factors by experts.