فراترکیب تبیین نقش راهبردی هوش مصنوعی در توانمندسازی نوآوری اجتماعی برای مقابله با فقر چندبعدی

پایان‌دادن به فقر، نخستین هدف از اهداف اصلی توسعه پایدار است و بهره‌گیری از نوآوری‌های اجتماعی و فناورانه، ازجمله راهبردهای کلیدی برای دستیابی به این مهم قلمداد می‌شود. با این وجود، همچنان چارچوبی منسجم که شیوه نقش‌آفرینی هوش مصنوعی در توانمندسازی نوآوری اجتماعی برای کاهش فقر چندبُعدی را تبیین کند، به‌طور نظام‌مند ارائه نشده است. در این پژوهش، با تکیه بر رویکرد مفهومی نوآوری اجتماعی دیجیتال، به شکل‌دهی راه‌حل‌های نوین اجتماعی برای رفع فقر چندبُعدی جهت رفع این شکاف، پرداخته شده است. مطالعه کنونی با رویکرد کیفی و روش فراترکیب، به تحلیل نظام‌مند 30 مقاله علمی برتر از پایگاه داده وب‌آوساینس در بازه زمانی 2010 تا 2024 پرداخته است. طی فرایند تحلیل مقالات، شناسه‌گذاری سه‌مرحله‌ای، اعتبارسنجی یافته‌ها و سپس تلفیق آنها در یک چارچوب مفهومی پنج‌بُعدی اعم از کارکردهای هوش مصنوعی، موانع، پیش‌نیازهای موفقیت، پیامدها و شرایط زمینه‌ای انجام شد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که هوش مصنوعی می‌تواند از طریق مقیاس‌بندی ظرفیت جمعی، تسهیل کنش جمعی مبتنی‌بر داده، ایجاد بسترهای نوآوری مشارکتی و ارتقاء حکمرانی داده‌محور، نوآوری اجتماعی را شتاب داده و مسیرهای جدیدی برای کاهش فقر بگشاید. این پژوهش رویکرد مفهومی نوآوری اجتماعی دیجیتال را به‌طور خاص برای عصر هوش مصنوعی توسعه می‌دهد.

a meta-synthesis of the strategic role of artificial intelligence in empowering social innovation to combat multidimensional poverty

ending poverty is the first and foremost goal among the sustainable development goals (sdgs), and the utilization of social and technological innovations is considered one of the key strategies to achieve this objective. however, a coherent framework that systematically explains how artificial intelligence (ai) can empower social innovation to reduce multidimensional poverty has yet to be developed. this study addresses this gap by drawing on the conceptual approach of digital social innovation, aiming to explore novel social solutions to alleviate multidimensional poverty. this research employs a qualitative approach using the meta-synthesis method to systematically analyze 30 academic papers from the web of science (wos) database, covering the period from 2010 to 2024. the analysis process involved three-stage coding, validation of findings, and their integration into a five-dimensional conceptual framework comprising the functions of ai, barriers, prerequisites for success, outcomes, and contextual conditions. the findings indicate that ai can accelerate social innovation and open new pathways for poverty reduction by scaling collective capacities, facilitating data-driven collective action, creating platforms for collaborative innovation, and enhancing data-oriented governance. this paper advances the conceptual approach of digital social innovation specifically for the age of artificial intelligence.