گونه‌شناسی گذارهای فنی- اجتماعی با رویکرد فراتحلیل محتوا-تطبیق مسیرهای جدید با شواهد

تئوری گذار عمدتاً به‌منظور حرکت از یک فناوری غالب به‌سوی یک فناوری جدید و نوآورانه مورداستفاده قرار می‌گیرد. مطالعات گونه‌شناسی مسیرهای گذار نشان داده گذار به فناوری‌های جدید شامل چهار مسیر اصلی است. اما در برخی مطالعات به بازنگری در این خصوص و احتمال وجود مسیرهای دیگر تاکید شده است. لذا هدف مطالعه تشریح گونه‌شناسی مسیرهای گذار با مرور ادبیات و شناسایی مسیرهای احتمالی است. روش مطالعه، مرور نظام‌مند ادبیات با رویکرد فرا‌تحلیل محتوایی بود. جامعه آماری، مقالات با موضوع گونه‌شناسی مسیرهای گذار بوده که طی سال‌های 2022-2010 چاپ‌شده است. مسیرهای گذار در میان مقالات منتخب بر‌اساس 24 ویژگی مقایسه شدند که این ویژگی‌ها نیز از مرور نظام‌مند ادبیات اقتباس شد. در‌نهایت بر‌اساس این ویژگی‌ها و به‌خصوص سه ویژگی اصلی (فشار دورنما، بلوغ کنام و مقاومت رژیم)، 12 مسیر گذار جدید شناسایی شد. مسیر‌های کشف‌شده شامل 5 مسیر اصلی (بازتولید، دگرگونی، جایگزینی فناورانه، پیکره‌بندی مجدد و فروپاشی و بازآرایی) هستند که هر یک به دو مسیر تدریجی و اساسی دسته‌بندی شدند و نیز دو مسیر ترکیبی، فروپاشی و بازآرایی / جایگزینی فناورانه که به‌صورت متوالی یا هم‌زمان اتفاق می‌افتد و مسیر پیکره‌بندی مجدد تدریجی و دگرگونی تدریجی هم‌زمان.

typology of socio-technical transition pathways by content meta-analysis - comparison new transition pathways with evidences

thetransition theory is mainly used to move from a dominant technology to a new and innovative technology. the studies of the typology of transition pathways have shown that the transition to new technologies includes four main pathways. but in some studies, it has been emphasized to review this matter and the possibility of other pathways. therefore, the aim of the study is to describe the typology of transition pathways by review the literature and identify possible pathways. the study method was a systematic literature review with content meta-analysis approach. the statistical population is papers on the typology of transition pathways that were published during 2010-2022. the transition pathways among the selected papers were compared in terms of 24 characteristics, which were also adapted from the systematic literature review. finally, in terms of these characteristics and especially the three main characteristics (perspective pressure, maturity and regime resistance), 12 new transition pathways were identified. the identified pathways include 5 main pathways (reproduction, transformation, technological substitusion, reconfiguration and de-alignment and re-alignment), each of which was categorized into two gradual and pure pathways, as well as two hybrid pathways, “de-alignment and re-alignment and technological substitusion”, which it happens sequentially or simultaneously, and the pathway of “gradual reconfiguration and transformation simultaneously”.